5846 Fikir ve Sanat Eseri Kanunu
Geri

FÝKÝR VE SANAT ESERLERÝ KANUNU (1)

Kanun Numarasý : 5846

Kabul Tarihi : 5/12/1951

Yayýmlandýðý R.Gazete : Tarih : 13/12/1951 Sayý : 7981

Yayýmlandýðý Düstur : Tertip : 3 Cilt: 33 Sayfa : 49

*

* *

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakýnýz

“Yürürlükteki Bazý Kanunlarýn Mülga Hükümleri Külliyatý”,

Cilt: 1 Sayfa: 365

*

* *

Bu Kanun ile ilgili tüzükler için, Tüzükler Külliyatý"nýn kanunlara

göre düzenlenen nümerik fihristine bakýnýz.

*

* *

BÝRÝNCÝ BÖLÜM

Fikir ve Sanat Eserleri

Amaç (2)

Madde 1 – (Deðiþik: 21/2/2001 -4630/1 md.)

Bu Kanunun amacý, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracý sanatçýlarýn, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapýmcýlarý ile filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren yapýmcýlarýn ve radyo-televizyon kuruluþlarýnýn ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarýný belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma þartlarýný düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykýrý yararlanma halinde yaptýrýmlarý tespit etmektir.

Kapsam

Madde 1/A – (Ek: 21/2/2001 - 4630/2 md.)

Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracý sanatçýlarýn, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapýmcýlarý ile filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren yapýmcýlarýn ve radyo-televizyon kuruluþlarýnýn ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarýný, bu haklara iliþkin tasarruf esas ve usullerini, yargý yollarýný ve yaptýrýmlarý ile Kültür Bakanlýðýnýn görev, yetki ve sorumluluðunu kapsamaktadýr.

Tanýmlar

Madde 1/B – (Ek: 21/2/2001 -4630/2 md.)

Bu Kanunda geçen tanýmlardan;

a) Eser: Sahibinin hususiyetini taþýyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayýlan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,

——————————

(1) Bu Kanunda geçen; “Kültür ve Turizm” ibareleri 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla bu Kanuna eklenen ek 6 ncý madde gereðince; “Kültür” olarak deðiþtirilmiþtir.

(2) Bu madde baþlýðý “Tarif” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2394

b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren (…)(1) kiþiyi,

c) Ýþlenme eser: Diðer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve iþleyenin hususiyetini taþýyan fikir ve sanat mahsullerini,

d) Derleme eser: Özgün eser üzerindeki haklar saklý kalmak kaydýyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevasý seçme ve düzenlemelerden oluþan ve bir düþünce yaratýcýlýðý sonucu olan eseri,

e) Tespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve görüntülerin anlaþýlabilecek, çoðaltýlabilecek veya iletilebilecek þekilde bir araca kaydedilmesi iþlemini,

f) Fonogram: Sinema eseri gibi görsel-iþitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere, bir icrada yer alan seslerin veya diðer seslerin veya ses temsillerinin tespit edildiði ses taþýyýcýsý fiziki ortamý,

g) Bilgisayar programý: Bir bilgisayar sisteminin özel bir iþlem veya görev yapmasýný saðlayacak bir þekilde düzene konulmuþ bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluþum ve geliþimini saðlayacak hazýrlýk çalýþmalarýný,

h) Arayüz: Bilgisayarýn donaným ve yazýlým unsurlarý arasýnda karþýlýklý etkilenme ve baðlantýyý oluþturan program bölümlerini,

ý) Araiþlerlik: Bilgisayar program bölümlerinin fonksiyonel olarak birlikte çalýþmasý ve karþýlýklý etkilenmesi ve alýþveriþi yapýlan bilginin karþýlýklý kullaným yeteneðini,

j) Baðlantýlý haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarýna zarar vermemek kaydýyla komþu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren film yapýmcýlarýnýn sahip olduklarý haklarý,

k) Komþu haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarýna zarar vermemek kaydýyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanýtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeþitli biçimlerde icra eden sanatçýlarýn, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapýmcýlarý ile radyo-televizyon kuruluþlarýnýn sahip olduklarý haklarý,

l) (Ek: 3/3/2003-5101/9 md.) Bakanlýk: Kültür ve Turizm Bakanlýðýný,

Ýfade eder.

B) Fikir ve sanat eserlerinin çeþitleri:

I – Ýlim ve edebiyat eserleri:

Madde 2 – Ýlim ve edebiyat eserleri þunlardýr:

1. (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/1 md.) Herhangi bir þekilde dil ve yazý ile ifade olunan eserler ve her biçim altýnda ifade edilen bilgisayar programlarý ve bir sonraki aþamada program sonucu doðurmasý koþuluyla bunlarýn hazýrlýk tasarýmlarý,

2. (Deðiþik: 1/11/1983 - 2936/1 md.) Her nevi rakýslar, yazýlý koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri

3. (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/1 md.) Bedii vasfý bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoðraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coðrafya ve topoðrafyaya ait maket ve benzerleri, herçeþit mimarlýk ve þehircilik tasarým ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarým ve projeleri.

(Ek: 7/6/1995 - 4110/1 md.) Arayüzüne temel oluþturan düþünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programýnýn herhangi bir ögesine temel oluþturan düþünce ve ilkeler eser sayýlmazlar.

II – Musiki eserleri:

Madde 3 – Musiki eserleri, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerdir.

____________________

(1) Bu arada yer alan “gerçek“ ibaresi, 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 28 inci maddesiyle madde metninden çýkarýlmýþtýr.

2395

III – Güzel sanat eserleri:

Madde 4 – (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/2 md.)

Güzel sanat eserleri, estetik deðere sahip olan;

1. Yaðlý ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazýlar ve tezhipler, kazýma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taþ, aðaç veya diðer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi,

2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar,

3. Mimarlýk eserleri,

4. El iþleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatý ürünleri ile tekstil, moda tasarýmlarý,

5. Fotoðrafik eserler ve slaytlar,

6. Grafik eserler,

7. Karikatür eserleri,

8. Her türlü tiplemelerdir.

Krokiler, resimler, maketler, tasarýmlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanýlmasý, düþünce ve sanat eserleri olmak sýfatlarýný etkilemez.

IV – Sinema eserleri:

Madde 5 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/3 md.)

Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öðretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olaylarý tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiði materyale bakýlmaksýzýn, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle iliþkili hareketli görüntüler dizisidir.

Ýþlenmeler ve Derlemeler (1)

Madde 6 – Diðer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilipte bu esere nispetle müstakil olmýyan ve aþaðýda baþlýcalarý yazýlý fikir ve sanat mahsulleri iþlenmedir:

1. Tercümeler;

2. Roman, hikaye, þiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayýlan nevilerden bir baþkasýna çevrilmesi;

3. Musiki, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin filim haline sokulmasý veya filime alýnmaya ve radyo ve televizyon ile yayýma müsait bir þekle sokulmasý;

4. Musiki aranjman ve tertipleri;

5. Güzel sanat eserlerinin bir þekilden diðer þekillere sokulmasý;

6. Bir eser sahibinin bütün veya ayný cinsten olan eserlerinin külliyat haline konulmasý;

7. Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde seçme ve toplama eserler tertibi;

8. Henüz yayýmlanmamýþ olan bir eserin ilmi araþtýrma ve çalýþma neticesinde yayýmlanmaya elveriþli hale getirilmesi (Ýlmi bir araþtýrma ve çalýþma mahsulü olmayan alelade transkripsiyonlarla faksimileler bundan müstesnadýr.);

9. Baþkasýna ait bir eserin izah veya þerhi yahut kýsaltýlmasý.

10. (Ek: 7/6/1995 - 4110/3 md.) Bir bilgisayar programýnýn uyarlanmasý, düzenlenmesi veya herhangi bir deðiþim yapýlmasý;

11. (Ek: 7/6/1995 - 4110/3 md.) Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çýkan (Ek ibare: 21/2/2001 - 4630/4 md.) ve bir araç ile okunabilir veya diðer biçimdeki veri tabanlarý (Ancak, burada saðlanan koruma, veri tabaný içinde bulunan veri ve materyalin korunmasý için geniþletilemez) Ek ibare: 21/2/2001 - 4630/4 md.) Ýstifade edilen eserin sahibinin haklarýna zarar getirmemek þartýyla oluþturulan ve iþliyenin hususiyetini taþýyan iþlenmeler, bu kanuna göre eser sayýlýr.

——————————

(1) Bu madde baþlýðý “Ýþlenmeler” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2396

Ç) Alenileþmiþ ve yayýmlanmýþ eserler:

Madde 7 – Hak sahibinin rýzasiyle umuma arzedilen bir eser alenileþmiþ sayýlýr.

Bir eserin aslýndan çoðaltma ile elde edilen nüshalarý hak sahibinin rýzasiyle satýþa çýkarýlma veya daðýtýlma yahut diðer bir þekilde ticaret mevkiine konulma suretiyle umuma arzedilirse o eser yayýmlanmýþ sayýlýr.

5680 sayýlý Basýn Kanununun 3 üncü maddesinin 2 nci fýkrasý hükmü mahfuzdur.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM

Eser Sahibi

A) Tarif:

I – Genel olarak:

Madde 8 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/5 md.)

Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir.

Bir iþlenmenin ve derlemenin sahibi, asýl eser sahibinin haklarý mahfuz kalmak þartýyla onu iþleyendir.

Sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarý ve diyalog yazarý, eserin birlikte sahibidirler. Canlandýrma tekniðiyle yapýlmýþ sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte sahipleri arasýndadýr.

II – Eser sahiplerinin birden fazla oluþu:

Madde 9 – Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kýsýmlara ayrýlmasý mümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdiði kýsmýn sahibi sayýlýr.

Aksi kararlaþtýrýlmýþ olmadýkça, eseri birlikte vücuda getirenlerden her biri bütün eserin deðiþtirilmesi veya yayýmlanmasý için diðerlerinin iþtirakini istiyebilir. Diðer taraf muhik bir sebep olmaksýzýn iþtirak etmezse, mahkemece müsaade verilebilir. Ayný hüküm mali haklarýn kullanýlmasýnda da uygulanýr.

III – Eser sahipleri arasýndaki birlik:

Madde 10 – Birden fazla kimsenin iþtirakiyle vücuda getirilen eser ayrýlmaz bir bütün teþkil ediyorsa, eserin sahibi, onu vücuda getirenlerin birliðidir.

Birliðe adi þirket hakkýndaki hükümler uygulanýr. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapýlacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksýzýn müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiði takdirde tek baþýna hareket edebilir.

Bir eserin vücuda getirilmesinde yapýlan teknik hizmetler veya teferruata ait yardýmlar, iþtirake esas teþkil etmez.

(Ek: 21/2/2001 - 4630/6 md.) Birden fazla kimsenin iþtiraki ile vücuda getirilen eser, ayrýlmaz bir bütün teþkil ediyorsa bir sözleþmede veya hizmet þartlarýnda veya eser meydana getirildiðinde yürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmediði takdirde birlikte eser üzerindeki haklar eser sahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kiþi tarafýndan kullanýlýr. Sinema eseri ile ilgili haklar saklýdýr.

B) Eser sahipliði hakkýnda karineler:

I – Sahibinin adý belirtilen eserlerde:

Madde 11 – Yayýmlanmýþ eser nüshalarýnda veya güzel sanat eserinin aslýnda, o eserin sahibi olarak adýný veya bunun yerine tanýnmýþ müstear adýný kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayýlýr.

2397

(Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/5 md.) Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracýlýðý ile verilen konferans ve temsillerde, mutad þekilde eser sahibi olarak tanýtýlan kimse o eserin sahibi sayýlýr, meðer ki, birinci fýkradaki karine yoluyla diðer bir kimse eser sahibi sayýlsýn.

II – Sahibinin adý belirtilmiyen eserlerde:

Madde 12 – Yayýmlanmýþ olan bir eserin sahibi 11 inci maddeye göre belli olmadýkça, yayýmlýyan ve o da belli deðilse çoðaltan, eser sahibine ait hak ve salahiyetleri kendi namýna kullanabilir.

Bu salahiyetler, 11 inci maddenin 2 nci fýkrasýndaki karine ile eser sahibinin belli olmadýðý hallerde konferansý verene veya temsili icra ettirene aittir.

Bu maddeye göre salahiyetli kimselerle asýl hak sahipleri arasýndaki münasebetlere, aksi kararlaþtýrýlmamýþsa, adi vekalet hükümleri uygulanýr.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Fikri Haklar

A) Eser sahibinin haklarý:

I – Genel olarak:

Madde 13 – Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu kanun dairesinde himaye görür.

Eser sahibine tanýnan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarýna þamildir.

(Deðiþik son fýkra: 3/3/2004-5101/10 md.) Filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren film yapýmcýlarý ile seslerin ilk tespitini gerçekleþtiren fonogram yapýmcýlarý, hak ihdas etmek amacý taþýmaksýzýn, sahip olduklarý haklarýn ihlâl edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylýðý saðlanmasý ve malî haklara iliþkin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadýyla, sinema ve müzik eserlerini içeren yapýmlarýnýn kayýt ve tescilini yaptýrýrlar. Ayný maksatla, eser sahiplerinin talebi üzerine, bu Kanun kapsamýnda korunan tüm eserlerin kayýt ve tescili yapýlabilir, malî haklara iliþkin yararlanma yetkileri de kayýt altýna alýnabilir. Beyana müstenit yapýlan bu iþlemlerden Bakanlýk sorumlu tutulamaz. Ancak, kayýt ve tescil iþlemlerine esas teþkil edecek iþlemlerde, mevcut olmadýðýný bildiði veya bilmesi icap ettiði veya kendisine ait olmayan malî ve manevî haklara iliþkin yanlýþ beyanda bulunanlar, bu Kanunda öngörülen hukukî ve cezaî müeyyidelere tâbidirler. Bu Kanun kapsamýnda yapýlan tüm kayýt ve tescil iþlemlerine iliþkin ücretler Bakanlýk tarafýndan belirlenir. Kayýt ve tescilin usul ve esaslarý, ücretlerinin belirlenmesi ile diðer hususlar Bakanlýkça çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir.

II – Manevi haklar:

1. Umuma arz salahiyeti:

Madde 14 – Bir eserin umuma arzedilip edilmemesini, yayýmlanma zamanýný ve tarzýný munhasýran eser sahibi tayin eder.

Bütünü veya esaslý bir kýsmý alenileþmemiþ olan, yahut ana hatlarý her hangi bir suretle henüz umuma tanýtýlmýyan bir eserin muhtevasý hakkýnda ancak o eserin sahibi malumat verebilir.

(Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/8 md.) Eserin umuma arzedilmesi veya yayýmlanma tarzý, sahibinin þeref ve itibarýný zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, baþkasýna yazýlý izin vermiþ olsa bile eserin gerek aslýnýn gerek iþlenmiþ þeklinin umuma tanýtýlmasýný veya yayýmlanmasýný menedebilir. Menetme yetkisinden sözleþme ile vazgeçmek hükümsüzdür. Diðer tarafýn tazminat hakký saklýdýr.

2. Adýn belirtilmesi salahiyeti:

Madde 15 – Eseri, sahibinin adý veya müstear adý ile yahut adsýz olarak, umuma arzetme veya yayýmlama hususunda karar vermek salahiyeti munhasýran eser sahibine aittir.

Bir güzel sanat eserinden çoðaltma ile elde edilen kopyelerle bir iþlenmenin aslý veya çoðaltýlmýþ nüshalarý üzerinde asýl eser sahibinin ad veya alametinin, kararlaþtýrýlan veya adet olan þekilde belirtilmesi ve vücuda getirilen eserin bir kopye veya iþlenme olduðunun açýkça gösterilmesi þarttýr.

Bir eserin kimin tarafýndan vücuda getirildiði ihtilaflý ise, yahut her hangi bir kimse eserin sahibi olduðunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkýnýn tesbitini mahkemeden istiyebilir.

2398

(Ek: 7/6/1995 - 4110/6 md.) Eser niteliðindeki mimari yapýlarda, yazýlý istem üzerine eserin görülen bir yerine eser sahibinin uygun göreceði malzeme ile silinmeyecek biçimde eser sahibinin adý yazýlýr.

3. Eserde deðiþiklik yapýlmasýný menetmek:

Madde 16 – Eser sahibinin izni olmadýkça eserde veyahut eser sahibinin adýnda kýsaltmalar, ekleme ve baþka deðiþtirmeler yapýlamaz.

Kanunun veya eser sahibinin müsaadesiyle bir eseri iþliyen, umuma arzeden, çoðaltan, yayýmlýyan, temsil eden veya baþka bir suretle yayan kimse; iþleme, çoðaltma, temsil veya yayým tekniði icabý zaruri görülen deðiþtirmeleri eser sahibinin hususi bir izni olmaksýzýn da yapabilir.

(Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/9 md.) Eser sahibi kayýtsýz ve þartsýz olarak izin vermiþ olsa bile þeref veya itibarýný zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü deðiþtirilmeleri menedebilir. Menetme yetkisinden bu hususta sözleþme yapýlmýþ olsa bile vazgeçmek hükümsüzdür.

4. Eser sahibinin zilyed ve malike karþý haklarý:

Madde 17 – (Deðiþik birinci fýkra: 21/2/2001 - 4630/10 md.) Eser sahibi, gerekli durumlarda, aslýn maliki ve zilyedinden, koruma þartlarýný yerine getirmek kaydýyla, 4 üncü maddenin 1 inci ve 2 nci bentlerinde sayýlan güzel sanat eserlerinin ve 2 nci maddenin 1 inci bendinde ve 3 üncü maddede sayýlýp da yazarlarla bestecilerin el yazýsýyla yazýlmýþ eserlerinin asýllarýndan geçici bir süre için yararlanmayý talep etme hakkýna sahiptir. Eser sahibinin bu hakký, bu eserlerin ticaretini yapanlar tarafýndan eseri satýn alan veya elde eden kiþilere müzayede ve satýþ kataloðu veya ilgili belgeler ile açýklanýr.

(Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/7 md.) Aslýn maliki, eser sahibi ile yapmýþ olduðu sözleþme þartlarýna göre eser üzerinde tasarruf edebilir. Ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin haklarýna zarar veremez.

(Ek: 7/6/1995 - 4110/7 md.) Eserin tek ve özgün olmasý durumunda eser sahibi, kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalýþma ve sergilerde kullanmak amacýyla, koruma þartlarýný yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilir.

III. Haklarýn kullanýlmasý: (1)

a) Genel olarak:

Madde 18 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/11 md.)

Mali haklarý kullanma yetkisi münhasýran eser sahibine aittir.

Aralarýndaki özel sözleþmeden veya iþin mahiyetinden aksi anlaþýlmadýkça; memur, hizmetli ve iþçilerin iþlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunlarý çalýþtýran veya tayin edenlerce kullanýlýr. Tüzel kiþilerin uzuvlarý hakkýnda da bu kural uygulanýr.

Bir eserin yapýmcýsý veya yayýmcýsý, ancak eserin sahibi ile yapacaðý sözleþmeye göre mali haklarý kullanabilir.

b) Haklarý kullanabilecek kimseler:

Madde 19 – Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fýkralariyle kendisine tanýnan salahiyetlerin kullanýlýþ tarzlarýný tesbit etmemiþse yahut bu hususu her hangi bir kimseye býrakmamýþsa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanýlmasý, vasiyeti tenfiz memuruna; bu tayin edilmemiþse sýrasiyle sað kalan eþi ile çocuklarýna ve mansup mirasçýlarýna, ana - babasýna, kardeþlerine aittir.

——————————

(1) Bu madde baþlýðý “5. Haklarýn kullanýlmasý” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2399

(Deðiþik: 21/2/2001-4630/12 md.) Eser sahibinin ölümünden sonra yukarýdaki fýkrada sayýlan kimseler eser sahibine 14, 15 ve 16 ncý maddelerin üçüncü fýkralarýnda tanýnan haklarý eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiþ yýl kendi namlarýna kullanabilirler.

Eser sahibi veya birinci ve ikinci fýkralara göre salahiyetli olanlar, salahiyetlerini kullanmazlarsa; eser sahibinden veya halefinden mali bir hak iktisap eden kimse meþru bir menfaati bulunduðunu ispat þartiyle, eser sahibine 14, 15 ve 16 ncý maddelerin üçüncü fýkralarýnda tanýnan haklarý kendi namýna kullanabilir.

Salahiyetli kimseler birden fazla olup müdahale hususunda birleþemezlerse; mahkeme, eser sahibinin muhtemel arzusuna en uygun bir þekilde basit yargýlama usulü ile ihtilafý halleder.

(Deðiþik: 1/11/1983 - 2936/2 md.) 18 inci madde ile yukarýdaki fýkralarda sayýlan salahiyetli kimselerden hiçbiri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fýkrada belirlenen süreler bitmiþse, eser memleketin kültürü bakýmýndan önemli görüldüðü takdirde, Kültür ve Turizm Bakanlýðý 14, 15, 16 ncý maddelerin üçüncü fýkralarýnda eser sahibine tanýnan haklarý kendi namýna kullanabilir.

IV - Mali haklar: (1)

1. Genel olarak:

Madde 20 – (Deðiþik: 1/11/1983 - 2936/3 md.)

Henüz alenileþmemiþ bir eserden her ne þekil ve tarzda olursa olsun faydalanma hakký münhasýran eser sahibine aittir. Alenileþmiþ bir eserden eser sahibine münhasýran tanýnan faydalanma hakký, bu Kanunda mali hak olarak gösterilenlerden ibarettir. Mali haklar birbirine baðlý deðildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanýlmasý diðerine tesir etmez.

(Mülga ikinci fýkra: 3/3/2004-5101/28 md.)

(Mülga üçüncü fýkra: 3/3/2004-5101/28 md.)

Bir iþlenmenin sahibi, kendisine bu sýfatla tanýnan mali haklarý, iþleme hususunun serbest olduðu haller dýþýnda, asýl eser sahibinin müsaade ettiði nispette kullanabilir.

2. Çeþitleri:

a) Ýþleme hakký:

Madde 21 – Bir eserden, onu iþlemek suretiyle faydalanma hakký munhasýran eser sahibine aittir.

b) Çoðaltma hakký:

Madde 22 – (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/8 md.)

(Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/13 md.) Bir eserin aslýný veya kopyalarýný, herhangi bir þekil veya yöntemle, tamamen veya kýsmen, doðrudan veya dolaylý, geçici veya sürekli olarak çoðaltma hakký münhasýran eser sahibine aittir.

Eserlerin aslýndan ikinci bir kopyasýnýn çýkarýlmasý ya da eserin iþaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarýna yarayan, bilinen ya da ileride geliþtirilecek olan her türlü araca kayýt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayýtlarý ile mimarlýk eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanmasý da çoðaltma sayýlýr. Ayný kural, kabartma ve delikli kalýplar hakkýnda da geçerlidir.

——————————

(1) Üst baþlýk numarasý (III) iken, 2162/2001 tarih ve 4630 sayýlý Kanunun 11. maddesi ile IV olarak teselsül ettirilmiþtir.

2400

Çoðaltma hakký, bilgisayar programýnýn geçici çoðaltýlmasýný gerektirdiði ölçüde, programýn yüklenmesi, görüntülenmesi, çalýþtýrýlmasý, iletilmesi ve depolanmasý fiillerini de kapsar.

c) Yayma hakký:

Madde 23 – (Deðiþik: 21/2/2001 -4630/14 md.)

Bir eserin aslýný veya çoðaltýlmýþ nüshalarýný, kiralamak, ödünç vermek, satýþa çýkarmak veya diðer yollarla daðýtmak hakký münhasýran eser sahibine aittir.

Eser sahibinin izniyle yurt dýþýnda çoðaltýlmýþ nüshalarýn yurt içine getirilmesi ve bunlardan yayma yoluyla faydalanma hakký münhasýran eser sahibine aittir. Yurt dýþýnda çoðaltýlmýþ nüshalar her ne surette olursa olsun eser sahibinin ve/veya eser sahibinin iznini haiz yayma hakký sahibinin izni olmaksýzýn ithal edilemez. Kiralama ve kamuya ödünç verme yetkisi eser sahibinde kalmak kaydýyla, belirli nüshalarýn hak sahibinin yayma hakkýný kullanmasý sonucu mülkiyeti devredilerek ülke sýnýrlarý içinde ilk satýþý veya daðýtýmý yapýldýktan sonra bunlarýn yeniden satýþý eser sahibine tanýnan yayma hakkýný ihlal etmez.

Bir eserin veya çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn kiralanmasý veya ödünç verilmesi þeklinde yayýmý, eser sahibinin çoðaltma hakkýna zarar verecek þekilde, eserin yaygýn kopyalanmasýna yol açamaz. Bu maddenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslar Kültür Bakanlýðýnca hazýrlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

ç) Temsil hakký:

Madde 24 – Bir eserden, (...) (1) doðrudan doðruya yahut iþaret, ses veya resim nakline yarýyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakký munhasýran eser sahibine aittir.

Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduðu mahalden baþka bir yere herhangi bir teknik vasýta ile nakli de eser sahibine aittir.

(Ek: 1/11/1983 - 2936/4 md.) Temsil hakký; eser sahibinin veya meslek birliðine üye olmasý halinde, yetki belgesinde belirttiði yetkiler çerçevesinde meslek birliðinin yazýlý izni olmadan, diðer gerçek ve tüzelkiþilerce kullanýlamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklýdýr.

d) Ýþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakký: (2)

Madde 25 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/15 md.)

Bir eserin aslýný veya çoðaltýlmýþ nüshalarýný, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayýn yapan kuruluþlar vasýtasýyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere iþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayýnlanmasý ve yayýnlanan eserlerin bu kuruluþlarýn yayýnlarýndan alýnarak baþka yayýn kuruluþlarý tarafýndan yeniden yayýnlanmasý suretiyle umuma iletilmesi hakký munhasýran eser sahibine aittir.

Eser sahibi, eserinin aslý ya da çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn telli veya telsiz araçlarla satýþý veya diðer biçimlerde umuma daðýtýlmasýna veya sunulmasýna ve gerçek kiþilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine eriþimini saðlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkýna da sahiptir.

Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin daðýtým ve sunumu eser sahibinin yayma hakkýný ihlal etmez.

——————————

(1) Bu fýkradaki “onun asýl veya iþlenmelerini” þeklindeki ibare 2162/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla yürürlükten kaldýrýlmýþ ve metinden çýkarýlmýþtýr.

(2) Bu madde baþlýðý “Radyo ile yayýn hakký” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2401

3. Süreler:

a) Genel olarak:

Madde 26 – Eser sahibine tanýnan mali haklar zamanla mukayyettir. 46 ve 47 nci maddelerdeki haller dýþýnda koruma süresinin bitiminden sonra herkes, eser sahibine tanýnan mali haklardan faydalanabilir.

Bir eserin aslý veya iþlenmeleri için tanýnan koruma süreleri birbirine tabi deðildir.

Bu hüküm 9 uncu maddenin birinci fýkrasýndaki eserler hakkýnda da uygulanýr. Koruma süresi, eserin alenileþmesinden önce cereyana baþlamaz.

Forma veya fasikül halinde yayýmlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayýmlandýðý tarih, eserin aleniyeti tarihi sayýlýr. Fasýla ile yayýmlanan mütaaddit ciltlerden müteþekkil eserlerin her bir cildi ile bülten, risale, mevkute ve yýllýklar gibi eserlerde aleniyet tarihi bunlardan her birinin yayýmlanma tarihidir.

Aleniyet tarihinden baþlýyan süreler eserin ilk defa alenileþtiði veya dördüncü fýkraya göre alenileþmiþ sayýldýðý yýldan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesap olunur.

Eser sahibinin ölümünden itibaren baþlýyan sürelerin hesabýnda, eser sahibinin öldüðü seneyi takip eden yýlýn ilk günü baþlangýç tarihi sayýlýr. 10 uncu maddenin birinci fýkrasýnda zikredilen hallerde süre, eser sahiplerinden son sað kalanýnýn ölüm tarihinden sonra baþlar.

b) Sürelerin devamý:

Madde 27 – (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/10 md.)

Koruma süresi eser sahibinin yaþadýðý müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yýl devam eder (Ek cümle: 21/2/2001 - 4630/16 md.) Bu süre, eser sahibinin birden fazla olmasý durumunda, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiþ yýl geçmekle son bulur.

Sahibinin ölümünden sonra alenileþen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yýldýr.

12 nci maddenin birinci fýkrasýndaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet tarihinden sonra 70 yýldýr; meðer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce adýný açýklamýþ bulunsun,

Ýlk eser sahibi tüzelkiþi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yýldýr.

Madde 28 – (Mülga: 21/2/2001-4630/36 md.)

Madde 29 – (Mülga: 21/2/2001 - 4630/36 md.)

B) Tahditler:

I – Amme intizamý mülahazasiyle:

Madde 30 – Eser sahibine tanýnan haklar, eserin ispatý maksadiyle mahkeme ve diðer resmi makamlar huzurunda ve alelýtlak zabýta ve ceza iþlerinde bir muameleye konu teþkil etmek üzere kullanýlmasýna mani deðildir. Fotoðraflar, umumi emniyet mülahazasiyle veya adli maksatlar için sahibinin rýzasý alýnmaksýzýn, resmi makamlar veya bunlarýn emriyle baþkalarý tarafýndan her þekilde çoðaltýlabilir ve yayýlabilir.

Eserin her hangi bir suretle ticaret mevkiine konmasýný, temsilini veya diðer þekillerde kullanýlmasýný meneden yahut müsaade veya kontrole baðlý tutan kamu hukuku hükümleri mahfuzdur.

2402

II – Genel menfaat mülahazasiyle:

1. Mevzuat ve içtihatlar

Madde 31 – Resmen yayýmlanan veya ilan olunan kanun, tüzük, yönetmelik, teblið, genelge ve kazai kararlarýn çoðaltýlmasý, yayýlmasý, iþlenmesi veya her hangi bir suretle bunlardan faydalanma serbesttir.

2. Nutuklar:

Madde 32 – Büyük Millet Meclisinde ve diðer resmi meclis ve kongrelerde, mahkemelerde, umumi toplantýlarda söylenen söz ve nutuklarýn, haber ve malümat verme maksadiyle çoðaltýlmasý, umumi mahallerde okunmasý veya radyo vasýtasiyle ve baþka suretle yayýmý serbesttir.

Hadisenin mahiyeti ve vaziyetin icabý gerektirmediði hallerde söz ve nutuk sahiplerinin adý zikredilmiyebilir.

Bu söz ve nutuklarý birinci fýkrada zikredilenden baþka bir maksatla çoðaltmak veya diðer bir suretle yaymak eser sahibine aittir.

3. Temsil serbestisi:

Madde 33 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/17 md.)

Yayýmlanmýþ bir eserin; tüm eðitim ve öðretim kurumlarýnda, yüzyüze eðitim ve öðretim maksadýyla doðrudan veya dolaylý kâr amacý gütmeksizin temsili, eser sahibinin ve eserin adýnýn mutat þekilde açýklanmasý þartýyla serbesttir.

4. Eðitim ve öðretim için seçme ve toplama eserler:

Madde 34 – (Deðiþik birinci fýkra: 7/6/1995 - 4110/13 md.) Yayýmlanmýþ musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileþmiþ güzel sanat eserlerinden, maksadýn haklý göstereceði bir nispet dahilinde iktisablar yapýlmak suretiyle, hal ve vaziyetinden eðitim ve öðretim gayesine tahsis edildiði anlaþýlan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. 2 nci maddenin üçüncü bendinde ve 4 üncü maddenin birinci fýkrasýnýn birinci ve beþinci bentlerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme ve toplama eserin münderecatýný aydýnlatmak üzere iktibas edilebilir. Ancak bu serbestlik,hak sahibinin meþru menfaatlerine haklý bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çeliþir þekilde kullanýlamaz.

Münhasýran okullara mahsus olarak hazýrlanan ve Milli Eðitim Bakanlýðý tarafýndan onanan (okul-radyo) yayýmlarý için de birinci fýkra hükümleri uygulanýr.

(Ek: 21/2/2001 - 4630/18 md.) Yayýmlanmýþ musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileþmiþ güzel sanat eserlerinden, iktibaslar yapýlmak suretiyle eðitim ve öðretim gayesi dýþýnda seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür.

Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adý mutat þekilde zikredilmek icap eder.

5. Ýktibas serbestisi:

Madde 35 – Bir eserden aþaðýdaki hallerde iktibas yapýlmasý caizdir:

1. Alenileþmiþ bir eserin bazý cümle ve fýkralarýnýn müstakil bir ilim ve edebiyat eserine alýnmasý;

2. Yayýmlanmýþ bir bestenin en çok tema, motif, pasaj ve fikir nevinden parçalarýnýn müstakil bir musiki eserine alýnmasý;

3. Alenileþmiþ güzel sanat eserlerinin ve yayýmlanmýþ diðer eserlerin, maksadýn haklý göstereceði bir nispet dahilinde ve münderacatýný aydýnlatmak maksadiyle bir ilim eserine konulmasý;

2403

4. Alenileþmiþ güzel sanat eserlerinin ilmi konferans veya derslerde, konuyu aydýnlatmak için projeksiyon ve buna benzer vasýtalarla gösterilmesi.

Ýktibasýn belli olacak þekilde yapýlmasý lazýmdýr. Ýlim eserlerinde, iktibas hususunda kullanýlan eserin ve eser sahibinin adýndan baþka bu kýsmýn alýndýðý yer belirtilir.

6. Gazete münderecatý:

Madde 36 – Basýn Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basýn veya radyo tarafýndan umuma yayýlmýþ bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.

Gazete veya dergilerde çýkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere mütaallik makale ve fýkralarýn iktibas hakký sarahaten mahfuz tutulmamýþsa aynen veya iþlenmiþ þekilde diðer gazete ve dergiler tarafýndan alýnmasý ve radyo vasýtasiyle veya diðer bir suretle yayýlmasý serbesttir. Ýktibas hakký mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fýkralarýn kýsaltýlarak basýn özetleri þeklinde alýnmasý, radyo vasýtasiyle veya diðer bir suretle yayýlmasý caizdir.

Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansýn ve eðer bunlar da baþka bir kaynaktan alýnmýþlarsa o kaynaðýn adý, tarih ve sayýsýndan baþka makale sahiplerinin adý, müstear adý veya alameti zikredilmek icabeder.

7. Haber: (1)

Madde 37 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/19 md.)

Haber mahiyetinde olmak ve bilgilendirme kapsamýný aþmamak kaydýyla, günlük hadiselere baðlý olarak fikir ve sanat eserlerinden bazý parçalarýn iþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan vasýtalara alýnmasý mümkündür. Bu þekilde alýnmýþ parçalarýn çoðaltýlmasý, yayýlmasý, temsil edilmesi veya radyo ve televizyon gibi araçlarla yayýnlanmasý serbesttir. Bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek þekilde veya eserden normal yararlanmaya aykýrý biçimde kullanýlamaz.

III - Hususi menfaat mülahazasiyle:

1. Þahsan kullanma:

Madde 38 – (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/14 md.)

Bütün fikir ve sanat eserlerinin, (...) (2) kâr amacý güdülmeksizin þahsen kullanmaya mahsus çoðaltýlmasý mümkündür. Ancak, bu çoðaltma hak sahibinin meþru menfaatlerine haklý bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykýrý olamaz.

(Mülga: 21/2/2001 - 4630/36 md.)

Sözleþmede belirleyici hükümlerinin yokluðu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayar programýnýn düþünüldüðü amaca uygun kullanýmý için gerekli olduðu durumda, bilgisayar programýnýn onu hukuki yollardan edinen kiþi tarafýndan çoðaltýlmasý ve iþlenmesi serbesttir.

Bilgisayar programýný yasal yollardan edinen kiþinin programý yüklemesi, çalýþtýrmasý ve hatalarý düzeltmesi sözleþme ile önlenemez. Bilgisayar programýnýn kullanýmý için gerekli olduðu sürece, bilgisayar programýný kullanma hakkýna sahip kiþinin bir adet yedekleme kopyasý yapmasý sözleþme ile önlenemez.

Bilgisayar programýnýn kullaným hakkýna sahip kiþinin yapmaya hak kazandýðý bilgisayar programýnýn yüklenmesi, görüntülenmesi, çalýþtýrýlmasý, iletilmesi veya depolanmasý fiillerini ifa ettiði sýrada, bilgisayar programýnýn herhangi bir ögesi altýnda yatan düþünce ve ilkeleri belirlemek amacý ile, programýn iþleyiþini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sýnamasý serbesttir.

——————————

(1) Bu madde baþlýðý “Roportaj” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

(2) Bu fýkrada yeralan; “yayýmlanma veya” ibaresi 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metinden çýkarýlmýþtýr.

2404

Baðýmsýz yaratýlmýþ bir bilgisayar programý ile diðer programlarýn ara iþlerliðini gerçekleþtirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için,bilgisayar programýnýn çoðaltýlmasý ve iþlenmesi anlamýnda kod'un çoðaltýlmasýnýn ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduðu durumlarda, bu fiillerin ifasý aþaðýdaki þartlarýn karþýlanmasý halinde serbesttir:

1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programýnýn kopyasýný kullanma hakký sahibi diðer bir kiþi tarafýndan veya onlarýn adýna bunu yapmaya yetkili kiþi tarafýndan ifa edilmesi,

2. Araiþlerliði gerçekleþtirmek için gerekli bilginin, (1) numaralý bentte belirtilen kiþilerin kullanýmlarýna sunulmamasý,

3. Bu fiillerin, araiþlerliði gerçekleþtirmek için gereken program parçalarý ile sýnýrlý olmasý.

Yukarýdaki fýkra hükümleri, onun uygulanmasý ile elde edilen bilgilerin;

1. Baðýmsýz yaratýlmýþ bilgisayar programýnýn araiþlerliðini gerçekleþtirmenin dýþýnda diðer amaçlar için kullanýlmasýna,

2. Baðýmsýz yaratýlmýþ bilgisayar programýnýn araiþlerliði için gerekli olduðu durumlar dýþýnda baþkalarýna verilmesine,

3. Ýfade ediliþ bakýmýndan esastan benzer bir bilgisayar programýnýn geliþtirilmesi, üretilmesi veya pazarlanmasý veya fikri haklarý ihlal eden herhangi diðer bir fiil için kullanýlmasýna,

Ýzin vermez.

Altýncý ve Yedinci fýkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çeliþir veya hak sahibinin meþru yararlarýna makul olmayan müdahale eder þekilde kullanýlmasýna izin verecek tarzda yorumlanamaz.

2. Bestekarlara tanýnan haklar:

Madde 39 – (Mülga: 21/2/2001 -4630/36 md.)

3. Kopye ve teþhir:

Madde 40 – Umumi yollar, caddeler ve meydanlara, temelli kalmak üzere konulan güzel sanat eserlerini; resim, grafik, fotoðraf ve saire ile çoðaltma, yayma, umumi mahallerde projeksiyonla gösterme, radyo ve benzeri vasýtalarla yayýmlama caizdir. Bu salahiyet mimarlýk eserlerinde yalnýz dýþ þekle munhasýrdýr.

Üzerlerine, sahibi tarafýndan sarahaten menedici bir kayýt konulmuþ olmadýkça güzel sanat eserleri, malikleri veya bunlarýn muvafakatiyle baþkalarý tarafýndan umumi mahallerde teþhir edilebilir.

Açýk artýrma ile satýlacak eserler umuma teþhir olunabilir. Umumi mahallerde teþhir edilen veya açýk artýrmaya konulan bir eseri sergi veya artýrmayý tertip eden kimseler tarafýndan bu maksatlarla çýkarýlacak kataloð, kýlavuz veya bunlara benzer matbualar vasýtasiyle çoðaltma ve yayma caizdir.

Bu hallerde, aksine yerleþmiþ adet yoksa, eser sahibinin adýnýn zikrinden vazgeçilebilir.

4. Umuma açýk mahallerde eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýn kullanýlmasý ve/veya iletilmesine iliþkin esaslar: (1)

Madde 41- (Deðiþik: 3/3/2004-5101/11 md.)

Giriþi ücretli veya ücretsiz umuma açýk mahaller; eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýn kullaným ve/veya iletimine iliþkin 52 nci maddeye uygun sözleþme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi olduklarý meslek birliklerinden izin alýr ve sözleþmelerde yazýlý malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.

Eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarý kullanan ve/veya ileten umuma açýk mahaller; mahallin bulunduðu bölgenin özelliði, mahallin nitelik ve niceliði, fikrî mülkiyete konu eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýn mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrýlmaz bir parçasý ve ürün veya hizmete katkýsý olup olmadýðý ve benzeri hususlar dikkate alýnmak suretiyle sýnýflandýrýlýr veya sýnýflandýrma dýþý býrakýlýr.

____________________

(1) Bu madde baþlýðý “4. Ýþaret, ses ve/veya görüntü taþýyýcýlarýnýn umuma açýk yerlerde kullanýlmasý:“ iken, 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 11 inci maddesiyle metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2404-1

Faaliyet gösterdikleri sektörlerde; eser sahipleri ve/veya baðlantýlý hak sahipleri meslek birlikleri, yapýlan sýnýflandýrmaya baðlý olarak eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýn kullanýmýndan ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere iliþkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile umuma açýk mahaller arasýndaki sözleþmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapýlabilecek müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapýlýr.

Tarifelere iliþkin sözleþmelerde takvim yýlý esas alýnýr ve bu tarifeler takvim yýlý baþýndan itibaren geçerli olur.

Bu madde hükümlerinin uygulanmasýný teminen:

1. Meslek birlikleri temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapýmlar ile üyelerine iliþkin bilgileri, Bakanlýða bildirmek zorundadýrlar. Bu bildirimler her üç ayda bir güncellenir ve Bakanlýkça oluþturulan ortak bir veri tabaný üzerinden ilgili taraflara açýlýr.

2. Eser sahipleri alanýnda kurulmuþ meslek birlikleri veya baðlantýlý hak sahipleri alanýnda kurulmuþ meslek birlikleri veya ayný sektörlerde faaliyet gösteren meslek birlikleri, biraraya gelerek protokole baðlamak suretiyle ortak tarifeler belirleyebilirler. Ortak tarifeler protokole taraf meslek birlikleri açýsýndan baðlayýcýdýr.

Meslek birlikleri, tarifeler veya ortak tarifeleri her takvim yýlýnýn dokuzuncu ayýnda kullanýcýlarý temsil eden ve kanunla kurulmuþ kamu kurumu niteliðindeki meslek kuruluþlarý ile Bakanlýða bildirirler ve kamuoyuna duyururlar. Umuma açýk mahaller, müzakere ve sözleþme yapýlmasýna iliþkin verecekleri baðlayýcý nitelikteki yetki belgeleri ile üye olduklarý meslek kuruluþlarý aracýlýðýyla da tarifeleri veya ortak tarifeleri müzakere edebilir ve sözleþme yapabilirler. Ancak, tarifelerin götürü usulde tespit edilmesi halinde umuma açýk mahaller sadece meslek kuruluþlarý aracýlýðý ile müzakere edebilir ve sözleþme yapabilirler.

Onuncu ayda umuma açýk mahaller veya meslek kuruluþlarý ile meslek birlikleri arasýnda tarifeler veya ortak tarifeler üzerinde uzlaþma saðlanamamasý ve sözleþme yapýlamamasý halinde, en geç bu ayýn sonuna kadar, meslek birlikleri ve/veya meslek kuruluþlarý tarafýndan bu tarifelerin Bakanlýkça oluþturulacak uzlaþtýrma komisyonunda müzakere edilmesi talep edilebilir.

Uzlaþtýrma komisyonu, taraflardan birinin talebi ve Bakanlýðýn uygun görmesi halinde, tarifeleri müzakere etmek üzere, Bakanlýk tarafýndan talep tarihinden itibaren onbeþ gün içinde oluþturulur. Komisyon Bakanlýktan bir, Rekabet Kurumundan iki temsilci ve ilgili meslek birlikleri ile kullanýcýlarý temsil eden meslek kuruluþlarýnýn birer temsilcisinden oluþur. Bakanlýk temsilcisi ayný zamanda komisyon baþkanýdýr. Ayný usulle, komisyon üye sayýsý kadar yedek üye seçilir. Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlýk ilgili birimi tarafýndan yürütülür.

Komisyon, oluþturulduðu tarihten itibaren onbeþ gün içinde, raporunu hazýrlayarak, Bakanlýða ve taraflara bildirir. Umuma açýk mahaller ve meslek birlikleri, Komisyon raporunun açýklandýðý tarihten itibaren onbeþ gün içinde, meslek birliklerinin açýklamýþ olduklarý tarifeleri veya müzakereler neticesinde mutabakata vardýklarý tarifeleri sözleþmeye baðlayabilirler.

Meslek birliklerince belirlenen tarife veya ortak tarifeler üzerinden sözleþmenin yapýlmamasý halinde, taraflar yargý yoluna baþvurabilirler. Yargýlama sürecinde, bir önceki yýl sözleþme yapmýþ olan mahaller, ilgili meslek birlikleri aksini bildirmedikçe, dava konusu tarifenin 1/4'ünü dava sonuçlanýncaya kadar her üç ayda bir meslek birlikleri adýna açýlmýþ banka hesabýna yatýrmak suretiyle eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarý kullanabilir ve/veya iletebilirler. Bir önceki yýl sözleþme yapmamýþ umuma açýk mahaller ile ilk defa sözleþme yapacak umuma açýk mahallerin bu fýkrada öngörüldüðü þekilde eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarý kullanabilmeleri ve/veya iletebilmeleri ise ilgili meslek birliklerinin iznine baðlýdýr. Dava sonuçlanýncaya kadar bu þekilde ödenen miktar, mahkeme kararýyla tespit edilen tarife bedelinden mahsup edilir.

2404-2

Tarifelerin tespit edilmesinde ve uzlaþmazlýklarýn hallinde, bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fýkrasýnda yer alan, tarife tespitine iliþkin esaslar dikkate alýnýr.

Mahallerde kullanýlan ve/veya iletimi yapýlan eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kiþiler, bunlarýn kullanýmýna ve/veya iletimine iliþkin ödemelerin yapýlmasýný (…) (1) yetki verdikleri meslek birlikleri aracýlýðý ile talep edebilirler. Sinema eserleri bakýmýndan bu fýkranýn uygulanmasý zorunlu deðildir. (1)

Sýnýflandýrma, uzlaþtýrma komisyonuna baþvuru halinde Bakanlýkça alýnacak ücretler ve uzlaþtýrma komisyonunun çalýþmasý ile bu maddenin uygulanmasýna iliþkin diðer usul ve esaslar Bakanlýkça çýkarýlacak yönetmelik ile belirlenir.

IV - Hükümete tanýnan yetkiler:

1. Meslek birliklerinin kurulmasý:

Madde 42 – (Deðiþik: 1/11/1983-2936/7 md.)

(Deðiþik birinci fýkra: 21/2/2001 - 4630/21 md.) Eser sahipleri ve eser sahiplerinin haklarý ile baðlantýlý hak sahipleri, (Ek ibare: 3/3/2004-5101/12 md.) ile bu Kanunun 52 nci maddesine uygun biçimde düzenlenmiþ sözleþmelerle eser veya hak sahibinden malî haklarý kullanma yetkilerini devralarak bu Kanunun 10 uncu maddesine göre ilim-edebiyat eserleri üzerindeki haklarý kullanarak, süreli olmayan yayýnlarý çoðaltan ve yayanlar (2) üyelerinin ortak çýkarlarýný korumak ve bu Kanun ile tanýnmýþ haklarýn idaresini ve takibini, alýnacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine daðýtýmýný saðlamak üzere, Kültür Bakanlýðýnca hazýrlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük ve tip statülere uygun olarak tespit edilecek alanlarda birden fazla meslek birliði kurabilirler. Eser sahipleri veya icracý sanatçýlar bakýmýndan zorunlu organlarýnýn asýl üye sayýsýnýn dört katý kadar (…)(3); yapýmcýlar veya radyo-televizyon kuruluþlarý bakýmýndan bu organlarýn asýl üye sayýsýnýn iki katý kadar üye olma niteliklerini taþýyan gerçek veya tüzel kiþiler meslek birliði olarak faaliyet gösterebilmek için izin almak üzere Bakanlýða baþvurmak zorundadýrlar. Meslek birlikleri bu izni aldýktan sonra kurulduklarý alanda faaliyet gösterirler.

(Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/21 md.) Ayný alanda, baþka bir meslek birliðinin kurulabilmesi için, yukarýda zikredilen kurucu üye sayýlarýndan az olmamak kaydýyla o alanda kurulmuþ en fazla üyesi olan meslek birliðinin üye tam sayýsýnýn 1/3’ü kadar üye olma niteliklerini taþýyan gerçek veya tüzel kiþiler faaliyet izni almak üzere Bakanlýða baþvururlar. Bakanlýðýn bu baþvuruyu uygun bularak izin vermesi halinde faaliyet gösterirler. Her birlik ihtiyaçlar doðrultusunda þubeler açarak çalýþabilir. Ayný alanda kurulmuþ en az iki meslek birliði, Bakanlýkça hazýrlanan tüzük ve tip statülerin belirlediði usul ve esaslar çerçevesinde federasyon kurabilir. Ayný alanda birden fazla federasyon kurulamaz.

Meslek birlikleri ve federasyon özel hukuka tabi tüzelkiþilerdir. Üyeleri sermaye koymak, kar ve zarara, hukuki mesuliyete iþtirak etmekle yükümlü tutulamazlar.

___________________

(1) Bu fýkrada yer alan “ancak” ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 24/3/2010 tarihli ve E.: 2007/33, K.:2010/48 sayýlý Kararý ile iptal edilmiþtir.

(2) Bu arada yer alan “ile bu Kanunun 52 nci maddesine uygun biçimde düzenlenmiþ sözleþmelerle eser veya hak sahibinden malî haklarý kullanma yetkilerini devralarak bu Kanunun 10 uncu maddesine göre ilim-edebiyat eserleri üzerindeki haklarý kullanarak, süreli olmayan yayýnlarý çoðaltan ve yayanlar” ibaresi, 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle madde metninden çýkartýlmýþtýr.

(3) Bu arada yer alan “gerçek kiþiler” ibaresi, 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle madde metninden çýkartýlmýþtýr.

2404-3

Meslek birliklerinin ve federasyonun tip statülerinde genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik - bilim kurulu ve haysiyet kurulu mecburi organ olarak düzenlenir. Bu birliklerin ve federasyonun kurulmasý, kontrolü; denetlenmesi ile ilk genel kurullarýný toplayabilmeleri için gerekli en az üye sayýsý, diðer ihtiyari organlarý, kurullarýnýn teþekkül tarzý, üye sayýsý ve görevleri üyeliðe girme, çýkma ve çýkarýlma þartlarý, þubelerini kurabilecekleri bölgelerin tespiti, yurt içi ve yurt dýþýndaki kamu kurum ve kuruluþlarý, gerçek ve özel hukuk tüzelkiþileri ile olan iliþkileri, bu iliþkilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali iliþkileri, elde edilen telif ücreti ve tazminatlarýn daðýtýmý ve diðer usul ve esaslara iliþkin hususlar; ilgili kuruluþlarýn görüþleri alýndýktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlýðýnca hazýrlanacak tüzükle belirlenir.

4/10/1983 tarihli ve 2908 sayýlý Dernekler Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fýkrasý, 30, 37, 40, 42, 43, 44, 45, 48, 65, 66, 67, 68, 69, 70 ve 90 ýncý maddeleri, bu maddeye göre kurulacak meslek birlikleri ve federasyon için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanýr.

(Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/21 md.) Eser sahipleri ile baðlantýlý hak sahiplerinin bu Kanunla tanýnmýþ haklarý, ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri dýþýnda; baþka bir-lik, dernek ve benzeri kuruluþlar tarafýndan takip edilemez. Bu maddede geçen üyelik, kurucu üye sayýsý ve üye tam sayýsý gibi hususlar bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihten önce kurulmuþ olan meslek birlikleri için de aranýr. Bütün meslek birlikleri Kanunun yürürlüðe girmesinden itibaren altý ay içerisinde bu maddede getirilen esaslara uygun hale gelmek mecburiyetindedirler. Bu süre içinde bu þartý yerine getirmeyen meslek birlikleri altý ay sonunda kendiliðinden daðýlmýþ sayýlýr.

2. Meslek birliklerinin yükümlülükleri ve tarife tespitine iliþkin esaslar:

Madde 42/A- (Ek: 3/3/2003-5101/13 md.)

Bu Kanunun 42 nci maddesinde öngörülen amaçlarla haklarýn idaresini saðlamak üzere kurulan meslek birlikleri;

1. Temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapýmlar ile üyelerine iliþkin tüm bilgileri Bakanlýða bildirmek ve ilgili kiþilere açýk bu bildirimi her üç ayda bir güncellemekle,

2. Üyesi olan hak sahiplerinin faaliyetlerinden kaynaklanan haklarýnýn idaresini hakkaniyete uygun koþullarda saðlamakla,

3. Üyelerinin haklarýnýn idaresine iliþkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri, daðýtým plânlarýna uygun olarak hak sahiplerine daðýtmakla,

4. Yazýlý talepte bulunan ilgili kiþilere, temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapýmlar ile ilgili bilgileri vermekle,

5. Sözleþme yapýlýrken idare ettikleri haklara iliþkin olarak hakkaniyete uygun davranmakla, kendi maddî ve/veya manevî menfaatleri bakýmýndan gerekli gördükleri indirim veya ödeme kolaylýklarýný saðlamakla,

6. Sözleþme yapýlabilmesi için idaresini saðladýklarý haklara iliþkin ücret tarifelerini süresinde belirlemek ve belirlenen tarifeleri ve bu tarifelerdeki her türlü deðiþikliði süresinde duyurmakla,

7. Hesaplarýný yeminli malî müþavirlere onaylatmakla,

Yükümlüdürler.

Yukarýdaki fýkranýn radyo-televizyon kuruluþlarýnýn yayýnlarý bakýmýndan uygulanmasýnda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kayýtlarý esas alýnýr.

2404-4

Tarifelerin tespit edilmesinde; tarifelerin uluslararasý uygulamalarýn ülkenin ekonomik ve toplumsal koþullarýna uyarlanabilirliði göz önünde bulundurularak makul seviyede belirlenmesi ile teknolojik alandaki deðiþimlerin yaný sýra eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýn yaratýldýðý ve kullanýldýðý sektörlerin yapýsýný tahrip edici, üretimi ve kullanýmý engelleyici ve genel kabul görmüþ uygulamalara zarar verici bir etki yaratýlmamasý, rekabeti bozucu þartlar oluþturulmamasý, yapýlan sýnýflandýrma, ilgili sektörlerdeki ürün fiyatlarý ve bu sektörlerin gayrisafi millî hâsýladaki payý, eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýn kullaným ve/veya iletim sýklýðý, birim fiyat veya götürü usulü ödeme, ödeme plâný ve benzeri hususlar esas alýnýr.

Ayný alanda ve/veya sektörde faaliyet gösteren birlikler, tarife tespitinde, sözleþme yapýlmasýnda ve bu Kanunun uygulanmasý ile ilgili diðer iþ ve iþlemlerde birlikte hareket edebilirler.

Ortak tarife yapýlmýþ olmasý halinde, ayný alanda faaliyet gösteren meslek birlikleri, tarifelere esas olmak üzere her takvim yýlýnýn baþýnda, alandaki temsil kabiliyetleri ile temsil ettikleri eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlara iliþkin kullaným oranlarýný tespit ederek Bakanlýða bildirmek zorundadýrlar. Bu oranlarýn tespitinde anlaþma saðlanamamasý ve/veya bu oranlarýn Bakanlýða bildirilmemesi halinde, Bakanlýkça oluþturulacak bir komisyon bu tespiti yapar. Bu tespit yapýlýncaya kadar, sözleþme yapmýþ kullanýcýlar, ödemeleri gereken meblaðý, Bakanlýðýn talebi üzerine mahkemece belirlenmiþ tevdi mahalline yatýrýrlar. Burada toplanan meblað, komisyon çalýþma giderleri mahsup edildikten sonra, ilgili meslek birlikleri arasýnda, komisyonca tespit edilen orana ya da herhangi bir aþamada, birliklerin aralarýnda anlaþmalarý halinde, mutabakata vardýklarý kullaným oranýna göre paylaþtýrýlýr. Komisyon Bakanlýk, Rekabet Kurumu ve ilgili meslek birliklerini temsilen birer kiþiden oluþur. Bakanlýk temsilcisi ayný zamanda komisyon baþkanýdýr. Komisyon kararlarýna yargý yolu açýk olup, görevli mahkeme ilgili ihtisas mahkemesidir.

Bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapýlmasý gereken bildirimlere iliþkin yükümlülüklerini yerine getirmediði belirlenen meslek birliklerinin daðýtýma iliþkin hesabýna Bakanlýkça, mahkemeden yükümlülüklerini yerine getirinceye kadar tedbir konulmasý istenebilir.

Meslek birliðine üye eser veya baðlantýlý hak sahiplerinin alenileþmiþ veya yayýmlanmýþ tüm eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarýna iliþkin haklarýnýn takibi meslek birliðine verilecek yetki belgesine göre yapýlýr. Yetki belgesine iliþkin usul ve esaslar Bakanlýkça çýkarýlacak yönetmelikle belirlenir.

3. Meslek birliklerinin denetimi:

Madde 42/B- (Ek: 3/3/2003-5101/13 md.)

Meslek birlikleri, idarî ve malî açýdan Bakanlýðýn denetimine tâbidir. Bakanlýk, meslek birliklerinin bu Kanunla belirlenmiþ görev ve yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini her zaman kendisi denetleyebileceði gibi bu denetimin baðýmsýz denetim kuruluþlarýna yaptýrýlmasýný meslek birliklerinden de isteyebilir. Bu kuruluþlarca yapýlan denetimlere iliþkin raporlarýn bir örneði Bakanlýða gönderilir.

Denetimler sýrasýnda, denetim yapmakla görevlendirilenler tarafýndan istenecek her türlü defter, belge ve bilgilerin ibraz edilmesi veya verilmesi, kasa veya veznenin kontrol ettirilmesi, yönetim yerleri, þubeler ve eklentilerine girme gibi taleplerin yerine getirilmesi zorunludur.

Meslek birlikleri tarafýndan;

1. Bu Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu maddede belirlenen görev ve yükümlülüklerin yerine getirilmediði,

2405

2. Sözleþmelere uygun tahsilat veya daðýtýmýn yapýlmadýðý ya da yanlýþ ve haksýz daðýtým yapýldýðý,

3. Tarifelerin bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fýkrasýnda belirlenen esaslara göre düzenlenmediði,

Tespit edildiði takdirde, bu birlikler Bakanlýkça yazýlý olarak bir defa uyarýlýr, uyarýnýn tebliði tarihinden itibaren otuz gün içinde kusurun giderilmemesi halinde, meslek birliði ikinci kez uyarýlýr.

Yukarýdaki fýkrada bahsi geçen kusurlarýn ikinci uyarýyý takip eden otuz gün içinde de giderilmemesi veya yapýlan denetimlerde, birlik kayýtlarýnda ve diðer iþ ve iþlemlerinde mevzuata aykýrýlýk tespit edilmesi halinde, Bakanlýk en geç üç ay içinde olaðanüstü genel kurul yapmak üzere üyeleri davet eder. Olaðanüstü genel kurul yapýlýncaya kadar, birliðin iþ ve iþlemlerinde suiistimali görülenler tedbiren iþten el çektirilir, Bakanlýkça yerine atama yapýlýr veya sýrasý gelen yedek üye göreve çaðrýlýr.

Bu Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu madde hükümleri, 42 nci madde çerçevesinde kurulacak federasyonlar için de uygulanýr.

4. Eser, icra, fonogram ve yapýmlarýn yayýnlanmasýna ve/veya iletilmesine iliþkin esaslar: (1)

Madde 43 - (Deðiþik: 3/3/2004-5101/ 14 md.)

Radyo-televizyon kuruluþlarý, uydu ve kablolu yayýn kuruluþlarý ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayýn ve/veya iletim yapacak kuruluþlar, yayýnlarýnda yararlanacaklarý opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuþ eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadýrlar.

Bu kuruluþlar sahneye konmuþ eserler dýþýnda kalan eser, icra, fonogram ve yapýmlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleþme yaparak izin almak, söz konusu yayýn ve/veya iletimlere iliþkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandýklarý eser, icra, fonogram ve yapýmlara iliþkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadýrlar.

3984 sayýlý Radyo ve Televizyonlarýn Kuruluþ ve Yayýnlarý Hakkýnda Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren radyo-televizyon kuruluþlarý Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafýndan, anýlan Kanun dýþýnda kalan ve yayýn ve/veya iletim yapan diðer kuruluþlar ise Bakanlýk tarafýndan sýnýflandýrýlýr.

Faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri ve/veya baðlantýlý hak sahipleri meslek birlikleri, yapýlan sýnýflandýrmaya baðlý olarak eser, icra, fonogram ve yapýmlarýn yayýn ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere iliþkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile kuruluþlar arasýndaki sözleþmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapýlan müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapýlýr.

Meslek birliklerinin temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapýmlar ile üyelerine iliþkin bildirim zorunluluðu, tarifelerin belirlenmesi, duyurulmasý, müzakere edilmesi, sözleþme yapýlmasý, uzlaþmazlýklarýn halli ve diðer hususlarda bu Kanunun 41 inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fýkralarý uygulanýr. Ancak yayýn ve/veya iletim yapan kuruluþlar bakýmýndan 41 inci maddenin altýncý fýkrasýnýn son cümlesinin uygulanmasý zorunlu deðildir.

____________________

(1) Bu madde baþlýðý “2. Radyo-televizyon gibi araçlarla yayýnlanan ve/veya iletilen fikir ve sanat eserlerine iliþkin ödemeler” iken, 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 14 üncü maddesiyle metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2406-(2406/1-2)

Ayrýca, 41 inci maddenin 10 uncu fýkrasýnýn uygulanmasý bakýmýndan, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, yayýnlarýnda yer verdiði eser, icra, fonogram ve yapýmlarý her üç ayda bir meslek birliklerince belirlenen yýllýk tarifenin 1/4'ünü yatýrmak suretiyle kullanabilir.

5. Fikir ve sanat eserlerinin iþaretlenmesi: (1)

Madde 44 – (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/18 md.)

(Deðiþik birinci fýkra: 3/3/2004-5101/15 md.) Fikrî mülkiyet haklarýnýn korunmasý ve etkin bir þekilde takibinin saðlanmasý amacýyla, sadece süreli yayýnlar basan yerler dýþýnda, fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoðaltýlmasýna iliþkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerin dolum, çoðaltým ve satýþýný yapan veya herhangi bir þekilde yayan ve umuma arz eden yerler, Bakanlýkça ücret mukabili sertifikalandýrýlýr. Bakanlýkça belirlenen yerler, Bakanlýkça onaylanmýþ bir yazýlým ile Bakanlýkça belirlenecek kriterlere uygun bir donanýmý bulundurmak, gerekli alt yapýyý oluþturmak ve gerçekleþtirdikleri iþlemleri her takvim yýlý itibarýyla Bakanlýða bildirmek zorundadýr. Bu yerler ve malî hak sahipleri ayrýca, Bakanlýkça gerekli görülecek iþaret ve seri numaralarý ile uluslararasý standartlara uygun kodlarý, taþýyýcý materyaller üzerinde bulundurmakla müþtereken yükümlüdürler.(2)

(Deðiþik ikinci fýkra: 21/2/2001 - 4630/23 md.) Her türlü boþ video kaseti, ses kaseti, bilgisayar disketi, CD, DVD gibi taþýyýcý materyaller ile, fikir ve sanat eserlerinin çoðaltýlmasýna yarayan her türlü teknik cihazý ticari amaçlý imal veya ithal eden gerçek ve tüzel kiþiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzde üçü geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararýyla belirlenecek orandaki miktarý keserek, ay içinde topladýklarý meblaðý, sonraki ayýn en geç yarýsýna kadar Kültür Bakanlýðý adýna bir ulusal bankada açýlacak özel hesaba yatýrmakla yükümlüdürler. (Ek cümle: 14/7/2004-5217/17 md.) Özel hesapta toplanan bu tutarlarýn dörtte biri Kültür ve Turizm Bakanlýðý Merkez Saymanlýðý hesabýna aktarýlýr ve bütçeye gelir kaydedilir.

(Deðiþik üçüncü fýkra: 14/7/2004-5217/17 md.) Bu hesapta kalan miktarlar fikrî mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesi amacýyla kullanýlýr. Bu hesapta kalan miktarýn daðýtýmý ve kullanýmýna iliþkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlýðýnca çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir. Yurt içindeki ve yurt dýþýndaki kültür mirasýnýn korunmasýna yönelik faaliyetler için Bakanlýk bütçesine gerekli ödenek konulur.

(Deðiþik son fýkra: 3/3/2004-5101/15 md.) Bu maddenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslar ile alýnacak ücretler Bakanlýkça çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir.

6. Güzel sanat eserlerinin satýþ bedellerinden pay verilmesi: (1)

Madde 45 – (Deðiþik birinci fýkra: 3/3/2004-5101/16 md.) Mimarî eserler hariç olmak üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinde sayýlan güzel sanat eserlerinin asýllarý ile eser sahibinin kendisinin sýnýrlý sayýda meydana getirdiði veya eser sahibinin kontrolünde ve izniyle meydana getirilmiþ ve eser sahibi tarafýndan imzalanmýþ veya baþka bir þekilde iþaretlenmiþ olmalarý nedeniyle özgün eser olduðu kabul edilen kopyalarý, 2 nci maddenin (1) numaralý bendinde ve 3 üncü maddede sayýlýp da yazarlarla bestecilerin el yazýsýyla yazýlmýþ eserlerinin asýllarýndan biri, eser sahibi veya mirasçýlarý tarafýndan bir defa satýldýktan sonra, koruma süresi içinde, bir sergide veya açýk artýrmada yahut bu gibi eþyayý satan bir maðazada veya baþka þekillerde satýþ konusu olarak el deðiþtirdikçe, bu satýþ bedeli ile bir önceki satýþ bedeli arasýnda açýk bir nispetsizlik bulunmasý halinde, her satýþta, satýþý gerçekleþtiren gerçek veya tüzel kiþi, bedel farkýndan münasip bir payý eser sahibine, o ölmüþse miras hükümlerine göre ikinci dereceye kadar (ve bu derece dahil) yasal mirasçýlarýna ve eþine, bunlar da yoksa ilgili alan meslek birliðine Bakanlar Kurulunca çýkarýlacak bir kararname ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ödemekle yükümlüdür.

——————————

(1) Bu madde baþlýklarýnýn numaralarý 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 14 üncü maddesiyle yeniden teselsül ettirilmiþtir.

(2) 28/12/2006 tarihli ve 5571 sayýlý Kanunun 2 nci maddesiyle, bu fýkranýn birinci cümlesinde yer alan “amacýyla,” ibaresinden sonra gelmek üzere “sadece süreli yayýnlar basan yerler dýþýnda,” ibaresi eklenmiþ ve metne iþlenmiþtir.

2407

Kararnamede:

1. Bedel farkýnýn yüzde onunu geçmemek þartiyle farkýn nispetine göre tesbit edilecek bir pay tarifesi;

2. Bedeli kararnamede tesbit edilecek miktarý aþmýyan satýþlarýn pay vermek borcundan muaf tutulacaðý;

3. Eser nevileri itibariyle mesleki birliðin hangi kolunun ilgili sayýlabileceði;

gösterilir.

Satýþýn vukubulduðu müessese sahibi satýcý ile birlikte müteselsilen mesuldür.

Cebri satýþ hallerinde pay ancak diðer alacaklar tamamen ödendikten sonra ödenir.

Pay verme borcunun zamanaþýmý, bu borcun doðumunu intaç eden satýþtan itibaren beþ yýldýr.

7. Devletin faydalanma salahiyeti: (1)

Madde 46 – (Deðiþik: 1/11/1983 - 2936/10 md.)

Çoðaltma ve yayýmý eser sahibi tarafýndan açýkça men edilmemiþ olan ve umumi kütüphane, müze ve benzeri müesseselerde saklý bulunan henüz yayýmlanmamýþ veya alenileþmemiþ eserler, mali haklarla ilgili koruma süresi dolmuþ olmak þartýyla, bulunduðu kamu kurum ve kuruluþuna ait olur. Bunlardan kamu kurum ve kuruluþlarý ile bilimsel vesair amaçla yararlanmak isteyen kiþi ve kuruluþlarýn izin alacaklarý merci ve bunlardan alýnacak ücretlerle bu ücretlerin hangi kültürel gayelerde sarfedileceði ve diðer hususlar, ilgili kuruluþlarýn görüþü alýndýktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlýðýnca hazýrlanacak tüzükle belirlenir.

8. Kamuya maletme: (1)

Madde 47 – Bir kararname ile memleket kültürü için önemi haiz görülen bir eser üzerindeki mali haklardan faydalanma salahiyeti, hak sahiplerine münasip bir bedel ödenmesi suretiyle koruma süresinin bitiminden önce kamuya maledilebilir.

(Deðiþik: 21/2/2001 -4630/24 md.) Bu hususta karar verilebilmesi için eserin Türkiye'de veya Türkiye dýþýnda Türk vatandaþlarý tarafýndan vücuda getirilmiþ olmasý ve ayný zamanda yayýmlanmýþ eser nüshalarýnýn iki yýldan beri tükenmiþ bulunmasý ve hak sahibinin uygun bir süre içinde eserin yeni bir baskýsýný yapmayacaðýnýn tespit edilmesi gerekir.

Bu kararnamede:

1. Eser ve sahibinin adý;

2. Müktesep haklarý ihlal edilen kimselere ödenecek bedel;

3. Mali haklarý kullanacak makam veya müessese;

4. Verilen bedelin itfasýndan sonra elde edilecek safi karýn hangi kültürel gayelere tahsis edileceði;

yazýlýr.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sözleþme ve Tasarruflar

A) Hayatta vaki tasarruflar:

I – Asli iktisap:

Madde 48 – Eser sahibi veya mirasçýlarý kendilerine kanunen tanýnan mali haklarý süre, yer ve muhteva itibariyle mahdut veya gayrimahdut, karþýlýklý veya karþýlýksýz olarak baþkalarýna devredebilirler.

Mali haklarý sadece kullanma salahiyeti de diðer bir kimseye býrakýlabilir. (Ruhsat).

______________________

(1) Bu madde baþlýklarýnýn numaralarý 3/3/2004 tarihli ve 5101 sayýlý Kanunun 14 üncü maddesiyle teselsül ettirilmiþtir.

2408

Yukardaki fýkralarda sayýlan tasarruf muameleleri henüz vücuda getirilmemiþ veya tamamlanacak olan bir esere taallük etmekte ise batýldýr.

II – Devren iktisap:

Madde 49 – Eser sahibi veya mirasçýlarýndan mali bir hak veya böyle bir hakký kullanma ruhsatýný iktisap etmiþ olan bir kimse, ancak bunlarýn yazýlý muvafakatiyle bu hakký veya kullanma ruhsatýný diðer birine devredebilir.

Ýþleme hakkýnýn devrinde, devren iktisap eden kimse hakkýnda da eser sahibi veya mirasçýlarýnýn ayný suretle muvafakatý þarttýr.

III – Sözleþmeler:

1. Vücuda getirilecek eserler:

Madde 50 – 48 ve 49 uncu maddelerde sayýlan tasarruf muamelelerine dair taahhütler, eser henüz vücuda getirilmeden önce yapýlmýþ olsa dahi muteberdir.

Eser sahibinin ileride vücuda getireceði eserlerin bütününe veya muayyen bir nevi'ine taallük eden bu kabil taahhütleri taraflardan her biri, ihbar tarihinden bir yýl sonra hüküm ifade etmek üzere feshedebilir.

Eser tamamlanmadan önce, eser sahibi ölür veya tamamlama kabiliyetini zayi eder, yahut kusuru olmaksýzýn eserin tamamlanmasý imkansýz hale gelirse zikri geçen taahhütler kendiliðinden münfesih olur. Diðer tarafýn iflas etmesi veya sözleþme uyarýnca devraldýðý mali haklarý kullanmaktan aciz duruma düþmesi yahut kusuru olmaksýzýn kullanmanýn imkansýz hale gelmesi hallerinde de ayný hüküm caridir.

2. Ýlerideki faydalanma imkanlarý:

Madde 51 – Ýleride çýkarýlacak mevzuatýn eser sahibine tanýmasý muhtemel mali haklarýn devrine veya bunlarýn baþkalarý tarafýndan kullanýlmasýna mütaallik sözleþmeler batýldýr.

Ýleride çýkarýlacak mevzuatla mali haklarýn þümulünün geniþletilmesi veya koruma süresinin uzatýlmasýndan doðacak salahiyetlerden vazgeçmeyi yahut bunlarýn devrini ihtiva eden sözleþmeler hakkýnda ayný hüküm caridir.

IV – Þekil:

Madde 52 – Mali haklara dair sözleþme ve tasarruflarýn yazýlý olmasý ve konularý olan haklarýn ayrý ayrý gösterilmesi þarttýr.

V – Tekeffül:

1. Hakkýn mevcut olmamasý:

Madde 53 – Mali bir hakký baþkasýna devreden veya kullanma ruhsatýný veren kimse, iktisap edene karþý hakkýn mevcudiyetini Borçlar Kanununun 169 ve 171 inci maddeleri hükmünce zamindir.

Haksýz fiillerden ve sebepsiz mal iktisabýndan doðan talepler mahfuzdur.

2. Salahiyetin mevcut olmamasý:

Madde 54 – Mali bir hakký yahut kullanma ruhsatýný devre salahiyetli olmýyan kimseden iktisap eden, hüsnüniyet sahibi olsa bile himaye görmez.

Salahiyeti olmaksýzýn mali bir hakký baþkasýna devreden veya kullanma ruhsatýný veren kimse; salahiyeti bulunmadýðýna diðer tarafýn vakýf olduðunu veya vakýf olmasý lazýmgeldiðini ispat etmedikçe tasarrufun hükümsüz kalmasýndan doðan zararý tazminle mükelleftir. Kusur halinde mahkeme; hakkaniyet gerektiriyorsa daha geniþ bir tazminata hükmedebilir.

Haksýz fiillerden ve sebepsiz mal iktisabýndan doðan talepler mahfuzdur.

2409

VI – Yorum kaideleri:

1. Þümul:

Madde 55 – Aksi kararlaþtýrýlmýþ olmadýkça mali bir hakkýn devri veya bir ruhsatýn verilmesi eserin tercüme veya sair iþlenmelerine þamil deðildir.

2. Ruhsat:

Madde 56 – Ruhsat; mali hak sahibinin baþkalarýna da ayný ruhsatý vermesine mani deðilse (basit ruhsat), yalnýz bir kimseye mahsus olduðu takdirde (tam ruhsat) týr.

Kanun veya sözleþmeden aksi anlaþýlmadýkça her ruhsat basit sayýlýr.

Basit ruhsatlar hakkýnda hasýlat kirasýna, tam ruhsatlar hakkýnda intifa hakkýna dair hükümler uygulanýr.

3.Mülkiyetin intikali:

Madde 57 – Asýl veya çoðaltýlmýþ nüshalar üzerindeki mülkiyet hakkýnýn devri, aksi kararlaþtýrýlmýþ olmadýkça, fikri haklarýn devrini ihtiva etmez.

Bir güzel sanat eseri üzerinde çoðaltma hakkýný haiz olan bir kimseden kalýp ve sair çoðaltma aletlerinin zilyedliðini iktisap eden kimse, aksi kararlaþtýrýlmamýþsa, çoðaltma hakkýný da iktisap etmiþ sayýlýr.

(Mülga: 21/2/2001 - 4630/36 md.)

VII – Cayma hakký:

Madde 58 – Mali bir hak veya ruhsat iktisap eden kimse, kararlaþtýrýlan süre içinde ve eðer bir süre tayin edilmemiþse icabý hale göre münasip bir zaman içinde hak ve salahiyetlerden gereði gibi faydalanmaz ve bu yüzden eser sahibinin menfaatleri esaslý surette ihlal edilirse eser sahibi sözleþmeden cayabilir.

Cayma hakkýný kullanmak istiyen eser sahibi sözleþmedeki haklarýn kullanýlmasý için noter vasýtasiyle diðer tarafa münasip bir mehil vermeye mecburdur. Hakkýn kullanýlmasý, iktisap eden kimse için imkansýz olur veya tarafýndan reddedilir yahut bir mehil verilmesi halinde eser sahibinin menfaatleri esaslý surette tehlikeye düþmekte ise mehil tayinine lüzum yoktur.

Verilen mehil neticesiz geçerse veya mehil tayinine lüzum yoksa noter vasýtasiyle yapýlacak ihbar ile cayma tamam olur. Cayma ihbarýnýn tebliðinden itibaren 4 hafta geçtikten sonra caymaya karþý itiraz davasý açýlamaz.

Ýktisap edenin mali hakký kullanmamakta kusuru yoksa veya eser sahibinin kusuru daha aðýr ise hakkaniyet gerektiði hallerde iktisap eden, münasip bir tazminat istiyebilir.

Cayma hakkýndan önceden vazgeçme caiz olmadýðý gibi bu hakkýn dermeyanýný iki yýldan fazla bir süre için meneden takyitler de hükümsüzdür.

VIII – Hakkýn eser sahibine avdeti:

Madde 59 – Eser sahibi veya mirasçýlarý mali bir hakký muayyen bir gaye zýmmýnda yahut muayyen bir süre için devretmiþlerse gayenin ortadan kalkmasý veya sürenin geçmesiyle ilgili hak, sahibine avdet eder. Bu hüküm, baþkasýna devrine sözleþme ile müsaade edilmemiþ olan mali bir hakký iktisap eden kimsenin ölümü yahut iflasý halinde cari deðildir; meðer ki, iþin mahiyeti icabý, hakkýn kullanýlmasý, iktisap edenin þahsýna baðlý bulunsun.

2410

Muayyen bir gaye zýmmýnda veya muayyen bir süre için verilen ruhsatlar birinci fýkrada sayýlan hallerde son bulur.

B) Vazgeçme:

Madde 60 – Eser sahibi yahut mirasçýlarý, kendilerine kanunen tanýnan mali haklardan, önceden vaký tasarruflarýný ihlal etmemek þartiyle, bir resmi senet tanzimi ve bu hususun Resmi Gazete'de ilaný suretiyle vazgeçebilirler.

Vazgeçme, ilan tarihinden baþlýyarak koruma süresinin bitmesi halindeki hukuki neticeleri doðurur.

C) Haciz ve rehin:

I – Caiz olmýyan haller:

Madde 61 – Ýcra ve Ýflas Kanununun 24 ve 30 uncu maddelerinin hükümleri mahfuz kalmak þartiyle:

1. Eser sahibinin veya mirasçýlardan birinin mülkiyeti altýnda bulunan henüz alenileþmemiþ bir eserin müsvedde veya asýllarý;

2. Sinema eserleri hariç olmak üzere birinci bentte zikredilen eserler üzerindeki mali haklar;

3. Eser sahibinin, mali haklara dair hukuki muamelelerden doðan paradan gayrý alacaklarý;

Kanuni veya akdi bir rehin hakkýnýn, cebri icranýn veya hapis hakkýnýn konusu olamaz.

II – Caiz olan haller:

Madde 62 – Aþaðýdaki hükümler dairesinde:

1. Alenileþmiþ bir eserin müsveddesi veya aslý;

2. Yayýmlanmýþ bir eserin çoðaltýlmýþ nüshalarý;

3. Eser sahibinin korunmaya layýk olan manevi menfaatlerini ihlal etmemek þartiyle alenileþmiþ bir eser üzerindeki mali haklarý;

4. Eser sahibinin mali haklara dair hukuki muamelelerden doðan para alacaklarý;

Kanuni veya akdi bir rehin hakkýnýn, cebri icranýn yahut hapis hakkýnýn konusunu teþkil edebilir.

Birinci fýkrada sayýlan konulara dair rehin sözleþmesinin muteber olmasý için yazýlý þekilde yapýlmasý lazýmdýr. Sözleþmede rehin olarak verilenler ayrý ayrý gösterilmelidir.

Güzel sanat eserlerine ait kalýplar ve sair çoðaltma vasýtalarý, birinci fýkranýn üçüncü bendinde yazýlý mali haklar üzerinde cebri icra tatbiký için lüzumlu görüldüðü nispette zilyed olan kimselerden geçici olarak alýnabilir.

Mimarlýk eserleri hariç olmak üzere güzel sanat eserlerinin asýllarý ve eser sahibine yahut mirasçýlarýna ait musiki, ilim ve edebiyat eserlerinin müsveddeleri, birinci fýkranýn üçüncü bendinde yazýlý mali haklar üzerinde cebri icra tatbiký için lüzumlu görüldüðü nispette zilyed olan kimselerden geçici olarak alýnabilir.

Ç) Miras:

I – Genel olarak:

Madde 63 – Bu Kanunun tanýdýðý mali haklar miras yolu ile intikal eder.

Mali haklar üzerinde ölüme baðlý tasarruflar yapýlmasý caizdir.

2411

II – Müþterek eser sahiplerinden birinin ölümü:

Madde 64 – Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri, eserin tamamlanmasýndan yahut alenileþmesinden önce ölürse hissesi, diðerleri arasýnda taksime uðrar. Bunlar, ölenin mirasçýlarýna münasip bir bedel ödemekle mükelleftirler. Miktar üzerinde uzlaþamazlarsa bunu mahkeme tayin eder.

Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri eserin alenileþmesinden sonra ölürse diðerleri, ölenin mirasçýlariyle birliði devam ettirip ettirmemekte serbesttirler.

Devama karar vermeleri halinde, sað kalan eser sahipleri mirasçýlardan birliðe karþý haklarýnýn kullanýlmasý hususunda bir temsilci tayinini talep edebilirler.

Devama karar verilmediði takdirde birinci fýkra hükümleri uygulanýr.

III – Mirasçýlarýn birden fazla oluþu:

Madde 65 – Eser sahibinin terekesinde bu kanunun tanýdýðý mali haklar mevcut olupta Medeni Kanunun 581 inci maddesi uyarýnca bir temsilci tayin edilmiþse, temsilci, bu haklar üzerinde yapacaðý muameleler için mirasçýlarýn kararýný almaya mecburdur.

BEÞiNCi BÖLÜM

Hukuk ve Ceza Davalarý

A) Hukuk davalarý:

I – Tecavüzün ref'i davasý:

1. Genel olarak:

Madde 66 – Manevi ve mali haklarý tecavüze uðrýyan kimse tecavüz edene karþý tecavüzün ref'ini dava edebilir.

Tecavüz, hizmetlerini ifa ettikleri sýrada bir iþletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafýndan yapýlmýþsa iþletme sahibi hakkýnda da dava açýlabilir.

Tecavüz edenin veya ikinci fýkrada yazýlý kimselerin kusuru þart deðildir.

Mahkeme, eser sahibinin manevi ve mali haklarýný, tecavüzün þümulünu, kusurun olup olmadýðýný, varsa aðýrlýðýný ve tecavüzün ref'i halinde tecavüz edenin düçar olmasý muhtemel zararlarý takdir ederek halin icabýna göre tecavüzün ref'i için lüzumlu göreceði tedbirlerin tatbikýna karar verir.

(Ek: 7/6/1995 - 4110/19 md.) Eser sahibi, ikamet ettiði yerde de tecavüzün ref'i ve men davasý açabilir.

2. Manevi haklara tecavüz halinde:

Madde 67 – Henüz alenileþmemiþ bir eser, sahibinin rýzasý olmaksýzýn veya arzusuna aykýrý olarak umuma arzedildiði takdirde tecavüzün ref'i davasý, ancak umuma arz keyfiyetinin çoðaltýlmýþ nüshalarýn yayýmlanmasý suretiyle vaký olmasý halinde açýlabilir. Ayný hüküm, esere, sahibinin arzusuna aykýrý olarak adýnýn konulduðu hallerde de caridir.

Eser üzerinde sahibinin adý hiç konulmamýþ veya yanlýþ konulmuþ yahut konulan ad iltibasa meydan verecek mahiyette olupta eser sahibi 15 inci maddede zikredilen tesbit davasýndan baþka tecavüzün ref'ini talep etmiþse, tecavüz eden gerek aslýna, gerek tedavülde bulunan çoðaltýlmýþ nüshalar üzerine eser sahibinin adýný derç etmeye mecburdur. Masrafý tecavüz edene ait olmak üzere, hükmün en fazla 3 gazetede ilaný talep edilebilir.

32, 33, 34, 35, 36, 39 ve 40 ýncý maddelerde sayýlan hallerde yanlýþ veya kifayetsiz kaynak tasrih edilmiþ veyahut hiç kaynak gösterilmemiþse ikinci fýkra hükmü uygulanýr.

Eser haksýz olarak deðiþtirilmiþ ise hak sahibi aþaðýdaki taleplerde bulunabilir:

2412

1. Eser sahibi, eserin deðiþtirilmiþ þekilde çoðaltýlmasýnýn yayým ve temsilinin, yayým ve temsilinin, radyo ile yayýmýnýn menedilmesini ve tecavüz edenin, tedavülde bulunan çoðaltýlmýþ nüshalardaki deðiþiklikleri düzeltmesini veya bunlarýn eski haline getirilmesini talep edebilir. Deðiþiklik, eserin, gazete, dergi veya radyo ile yayýmý sýrasýnda yapýlmýþsa eser sahibi, masrafý tecavüz edene ait olmak üzere, eseri deðiþtirilmiþ þekilde yayýmlamýþ olan bütün gazete, dergi ve radyo idarelerinden deðiþikliðin ilan yolu ile düzeltilmesini talep edebilir.

2. (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/20 md.) Güzel sanat eserlerinde eser sahibi asýldaki deðiþikliðin kendisi tarafýndan yapýlmadýðýný veya eserdeki adýnýn kaldýrýlmasýný yahut deðiþtirilmesini talep edebilir. Eski halin iadesi mümkün ise deðiþikliðin izalesi ammenin veya malikin menfaatlerini esaslý surette haleldar etmiyorsa eser sahibi eseri eski hale getirebilir.

3. Mali haklara tecavüz halinde:

Madde 68 – (Deðiþik: 23/1/2008-5728/137 md.)

Eseri, icrayý, fonogramý veya yapýmlarý hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazýlý izni almadan, iþleyen, çoðaltan, çoðaltýlmýþ nüshalarý yayan, temsil eden veya hertürlü iþaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alýnmamýþ hak sahipleri sözleþme yapýlmýþ olmasý halinde isteyebileceði bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarýnca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasýný isteyebilir.

Ýzinsiz çoðaltýlan kopyalar satýþa çýkarýlmamýþsa hak sahibi çoðaltýlmýþ kopyalarýn, çoðaltmaya yarayan film, kalýp ve benzeri araçlarýn imhasýný veya üretim maliyet fiyatýný geçmeyecek uygun bir bedel karþýlýðýnda kendisine verilmesini ya da sözleþme olmasý durumunda isteyebileceði miktarýn üç kat fazlasýný talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoðaltanýn hukuki sorumluluðunu ortadan kaldýrmaz.

Ýzinsiz çoðaltýlan kopyalar satýþa çýkarýlmýþsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkýnda ikinci fýkradaki þýklardan birini kullanabilir.

Ýkinci ve üçüncü fýkralarýn eser sahibinden baþka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazýlý çoðaltma izni aranýr.

Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fýkralar uyarýnca talepte bulunduklarýnda Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya iliþkin hükümleri delil elde etmek amacý dýþýnda uygulanmaz.

Bedel talebinde bulunan kiþi, tecavüz edene karþý onunla bir sözleþme yapmýþ olmasý halinde haiz olabileceði bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.

II – Tecavüzün men'i davasý:

Madde 69 – Mali veya manevi haklarýnda tecavüz tehlikesine maruz kalan eser sahibi muhtemel tecavüzün önlenmesini dava edebilir. Vaký olan tecavüzün devam veya tekrarý muhtemel görülen hallerde de ayný hüküm caridir.

66 ncý maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fýkralarýnýn hükümleri burada da uygulanýr.

III – Tazminat davasý:

Madde 70 – (Deðiþik birinci fýkra: 7/6/1995 - 4110/22 md.) Manevi haklarý haleldar edilen kiþi, uðradýðý manevi zarara karþýlýk manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak baþka bir manevi tazminat þekline de hükmedebilir.

Mali haklarý haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksýz fiillere mütaallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir.

Birinci ve ikinci fýkralardaki hallerde, tecavüze uðrayan kimse tazminattan baþka temin edilen karýn kendisine verilmesini de istiyebilir. Bu halde 68 inci madde uyarýnca talep edilen bedel indirilir.

2413

B) Ceza davalarý:

I – Suçlar:

1. Manevi, mali veya baðlantýlý haklara tecavüz (1)

Madde 71 – (Deðiþik: 23/1/2008-5728/138 md.)

Bu Kanunda koruma altýna alýnan fikir ve sanat eserleriyle ilgili manevi, mali veya baðlantýlý haklarý ihlal ederek:

1. Bir eseri, icrayý, fonogramý veya yapýmý hak sahibi kiþilerin yazýlý izni olmaksýzýn iþleyen, temsil eden, çoðaltan, deðiþtiren, daðýtan, her türlü iþaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayýmlayan ya da hukuka aykýrý olarak iþlenen veya çoðaltýlan eserleri satýþa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair þekilde yayan, ticarî amaçla satýn alan, ithal veya ihraç eden, kiþisel kullaným amacý dýþýnda elinde bulunduran ya da depolayan kiþi hakkýnda bir yýldan beþ yýla kadar hapis veya adlî para cezasýna hükmolunur.

2. Baþkasýna ait esere, kendi eseri olarak ad koyan kiþi altý aydan iki yýla kadar hapis veya adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr. Bu fiilin daðýtmak veya yayýmlamak suretiyle iþlenmesi hâlinde, hapis cezasýnýn üst sýnýrý beþ yýl olup, adlî para cezasýna hükmolunamaz.

3. Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunan kiþi altý aydan iki yýla kadar hapis veya adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.

4. Hak sahibi kiþilerin izni olmaksýzýn, alenileþmemiþ bir eserin muhtevasý hakkýnda kamuya açýklamada bulunan kiþi, altý aya kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.

5. Bir eserle ilgili olarak yetersiz, yanlýþ veya aldatýcý mahiyette kaynak gösteren kiþi, altý aya kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.

6. Bir eseri, icrayý, fonogramý veya yapýmý, tanýnmýþ bir baþkasýnýn adýný kullanarak çoðaltan, daðýtan, yayan veya yayýmlayan kiþi, üç aydan bir yýla kadar hapis veya adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.

Bu Kanunun ek 4 üncü maddesinin birinci fýkrasýnda bahsi geçen fiilleri yetkisiz olarak iþleyenler ile bu Kanunda tanýnmýþ haklarý ihlâl etmeye devam eden bilgi içerik saðlayýcýlar hakkýnda, fiilleri daha aðýr cezayý gerektiren bir suç oluþturmadýðý takdirde, üç aydan iki yýla kadar hapis cezasýna hükmolunur.

Hukuka aykýrý olarak üretilmiþ, iþlenmiþ, çoðaltýlmýþ, daðýtýlmýþ veya yayýmlanmýþ bir eseri, icrayý, fonogramý veya yapýmý satýþa arz eden, satan veya satýn alan kiþi, kovuþturma evresinden önce bunlarý kimden temin ettiðini bildirerek yakalanmalarýný saðladýðý takdirde, hakkýnda verilecek cezadan indirim yapýlabileceði gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.

2. Koruyucu programlarý etkisiz kýlmaya yönelik hazýrlýk hareketleri (2)

Madde 72- (Deðiþik: 23/1/2008-5728/139 md.)

Bir bilgisayar programýnýn hukuka aykýrý olarak çoðaltýlmasýnýn önüne geçmek amacýyla oluþturulmuþ ilave programlarý etkisiz kýlmaya yönelik program veya teknik donanýmlarý üreten, satýþa arz eden, satan veya kiþisel kullaným amacý dýþýnda elinde bulunduran kiþi altý aydan iki yýla kadar hapis cezasýyla cezalandýrýlýr.

3. Diðer suçlar:

Madde 73 - (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.)

––––––––––––––

(1) Bu madde baþlýðý “1. Manevi haklara tecavüz:” iken, 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayýlý Kanunun 138 inci maddesiyle metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

(2) Bu madde baþlýðý “2. Mali haklara tecavüz:” iken, 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayýlý Kanunun 139 uncu maddesiyle metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2414

II – Fail:

Madde 74 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.)

II- Soruþturma ve kovuþturma (1)

Madde 75 – (Deðiþik: 23/1/2008-5728/140 md.)

71 ve 72 nci maddelerde sayýlan suçlardan dolayý soruþturma ve kovuþturma yapýlmasý þikâyete baðlýdýr. Yapýlan þikâyetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi olduklarý meslek birliklerinin haklarýný kanýtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet baþsavcýlýðýna vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin þikâyet süresi içinde Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verilmemesi hâlinde kovuþturmaya yer olmadýðý kararý verilir.

Bu Kanunda yer alan soruþturma ve kovuþturmasý þikâyete baðlý suçlar dolayýsýyla baþta Millî Eðitim Bakanlýðý, Kültür ve Turizm Bakanlýðý yetkilileri olmak üzere ilgili gerçek ve tüzel kiþiler tarafýndan, eser üzerinde manevi ve malî hak sahibi kiþiler þikâyet haklarýný kullanabilmelerini saðlamak amacýyla durumdan haberdar edilirler.

Þikâyet üzerine Cumhuriyet savcýsý suç konusu eþya ile ilgili olarak 5271 sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alýnmasýna iliþkin gerekli iþlemleri yapar. Cumhuriyet savcýsý ayrýca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykýrý olarak çoðaltýldýðý iddia edilen eserlerin çoðaltýlmasýyla sýnýrlý olarak faaliyetin durdurulmasýna karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayýna sunulur. Hâkim tarafýndan yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalýr.

–––––––––––––––––

(1) Bu madde baþlýðý “III – Kovuþturma ve tekerrür:” iken, 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayýlý Kanunun 140 ýncý maddesiyle metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2415

C) Çeþitli hükümler:

I – Görev ve ispat: (1)

Madde 76 – (Deðiþik: 23/1/2008-5728/141 md.)

Bu Kanunun düzenlediði hukukî iliþkilerden doðan davalarda, dava konusunun miktarýna ve Kanunda gösterilen cezaya bakýlmaksýzýn, görevli mahkeme Adalet Bakanlýðý tarafýndan kurulacak ihtisas mahkemeleridir. Ýhtisas mahkemeleri kurulup yargýlama faaliyetlerine baþlayýncaya kadar, asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendireceði ve bu mahkemelerin yargý çevreleri Adalet Bakanlýðýnýn teklifi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca belirlenir.

Bu Kanun kapsamýnda açýlacak hukuk davalarýnda mahkeme, davacýnýn iddianýn doðruluðu hakkýnda kuvvetli kanaat oluþturmaya yeter miktar delil sunmasý hâlinde, korunmakta olan eserler, fonogramlar, icralar, filmler ve yayýnlarý kullananlarýn, bu Kanunda öngörülen izin ve yetkileri aldýklarýna dair belgeleri veya tüm yararlanýlan eser, fonogram, icra, film ve yayýnlarýn listelerini sunmasýný isteyebilir. Belirtilen belge veya listelerin sunulamamasý tüm eser, fonogram, icra, film ve yayýnlarýn haksýz kullanýlmakta olduðuna karine teþkil eder.

II – Ýhtiyati tedbirler ve gümrüklerde geçici olarak el koyma: (2)

Madde 77 – (Deðiþik: 23/1/2008-5728/142 md.)

Esaslý bir zararýn veya ani bir tehlikenin yahut emrivakilerin önlenmesi için veya diðer her hangi bir sebepten dolayý zaruri ve bu hususta ileri sürülen iddialar kuvvetle muhtemel görülürse hukuk mahkemesi, bu Kanunla tanýnmýþ olan haklarý ihlal veya tehdide maruz kalanlarýn ya da meslek birliklerinin talebi üzerine, davanýn açýlmasýndan önce veya sonra diðer tarafa bir iþin yapýlmasýný veya yapýlmamasýný, iþin yapýldýðý yerin kapatýlmasýný veya açýlmasýný emredebileceði gibi, bir eserin çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn veya hasren onu imale yarýyan kalýp ve buna benzer sair çoðaltma vasýtalarýnýn ihtiyati tedbir yolu ile muhafaza altýna alýnmasýna karar verebilir. Kararda, emre muhalefetin Ýcra ve Ýflas Kanununun 343 üncü maddesindeki cezai neticeleri doðuracaðý açýklanýr.

Haklara tecavüz oluþturulmasý ihtimali hâlinde yaptýrým gerektiren nüshalarýn ithalat veya ihracatý sýrasýnda, 4458 sayýlý Gümrük Kanununun 57 nci maddesi hükümleri uygulanýr.

Bu nüshalara gümrük idareleri tarafýndan el konulmasýna iliþkin iþlemler Gümrük Yönetmeliðinin ilgili hükümlerine göre yürütülür.

–––––––––––––––––––

(1) Bu madde baþlýðý “I-Görev” iken 2162/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

(2) Bu Kanun baþlýðý, “ihtiyati tedbirler” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2416

III – Hükmün ilaný:

Madde 78 – 67 nci maddenin ikinci fýkrasýnda yazýlý halden maada, haklý olan taraf, muhik bir sebep veya menfaati varsa, masrafý diðer tarafa ait olmak üzere, kesinleþmiþ olan kararýn gazete veya buna benzer vasýtalarla tamamen veya hulasa olarak ilan edilmesini talep etmek hakkýný haizdir.

Ýlanýn þekil ve muhtevasý kararda tesbit edilir.

Ýlan hakký, hükmün kesinleþmesinden itibaren üç ay içinde kullanýlmazsa düþer.

IV – Zabýt, müsadere ve imha:

Madde 79 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.)

ALTINCI BÖLÜM

Çeþitli Hükümler

A) Eser sahibinin haklarý ile baðlantýlý haklar ve tecavüzün önlenmesi: (1)

I – Eser sahibinin haklarý ile baðlantýlý haklar: (1)

Madde 80 – (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/32 md.)

Eser sahibinin haklarý ile baðlantýlý haklar þunlardýr:

1. Eser sahibinin haklarýna komþu haklar:

Eser sahibinin manevi ve mali haklarýna zarar vermemek kaydýyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanýtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeþitli biçimlerde icra eden sanatçýlarýn, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapýmcýlarý ile radyo-televizyon kuruluþlarýnýn aþaðýda belirtilen komþu haklarý vardýr.

A) Ýcracý sanatçýlar aþaðýda belirtilen haklara sahiptir:

(1) Ýcracý sanatçýlar, mali haklardan baðýmsýz olarak ve bu haklarý devretmelerinden sonra dahi, tespit edilmiþ icralarý ile ilgili olarak uygulama þartlarýnýn gerektirdiði durumlar hariç, icralarýnýn sahibi olarak tanýtýlmalarýný ve icralarýnýn kendi itibarlarýný zedeleyebilecek þekilde tahrif edilmesi ve bozulmasýnýn önlenmesini talep etme hakkýna sahiptirler.

(2) Bir eseri, sahibinin izniyle özgün bir biçimde yorumlayan icracý sanatçý, bu icranýn tespit edilmesine, bu tespitin çoðaltýlmasýna, satýlmasýna, daðýtýlmasýna, kiralanmasýna ve ödünç verilmesine, iþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine ve temsiline izin verme veya yasaklama hususunda münhasýran hak sahibidir.

(3) Ýcracý sanatçý, yurt içinde henüz satýþa çýkmamýþ veya baþka yollarla daðýtýlmamýþ tespit edilmiþ icralarýnýn, aslý veya çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn satýþ yoluyla veya diðer yollarla daðýtýlmasý hususunda izin verme veya yasaklama hakkýna sahiptir.

(4) Ýcracý sanatçý, tespit edilmiþ icrasýnýn veya çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn telli veya telsiz araçlarla satýþý veya diðer biçimlerde umuma daðýtýmýna veya sunulmasýna ve gerçek kiþilerin seçtikleri yer ve zamanda icrasýna ulaþýlmasýný saðlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkýna sahiptir. Umuma iletim yoluyla, icralarýn daðýtým ve sunulmasý icracý sanatçýnýn yayma hakkýný ihlal etmez.

——————————

(1) Bu madde baþlýklarý; “A) Komþu haklarý ve tecavüzün önlenmesi” ve “I-Eser sahibinin haklarýna komþu haklar” iken 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2417

(5) Ýcracý sanatçýlar bu haklarýný uygun bir bedel karþýlýðýnda sözleþme ile yapýmcýya devredebilirler.

(6) Ýcranýn, bir orkestra, koro veya tiyatro grubu tarafýndan gerçekleþtirilmesi halinde, orkestra veya koroda yalnýz þefin, tiyatro grubunda ise yalnýz yönetmenin izni yeterlidir.

(7) Bir müteþebbisin giriþimi ile ve bir sözleþmeye dayanýlarak gerçekleþtirilen icralar için müteþebbisin de izninin alýnmasý gereklidir.

B) Bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapýmcýlarý eser sahibinden ve icracý sanatçýdan mali haklarý kullanma yetkisini devraldýktan sonra aþaðýda belirtilen haklara sahiptir.

(1) Eser sahibinin ve icracý sanatçýnýn izni ile yapýlan tespitin, doðrudan veya dolaylý olarak çoðaltýlmasý, daðýtýlmasý, satýlmasý, kiralanmasý ve kamuya ödünç verilmesi hususlarýnda izin verme veya yasaklama haklarý münhasýran fonogram yapýmcýsýna aittir. Yapýmcýlar tespitlerinin iþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasýran hak sahibidir.

(2) Fonogram yapýmcýsý, yurt içinde henüz satýþa çýkmamýþ veya baþka yollarla daðýtýlmamýþ tespitlerinin aslýnýn veya çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn satýþ yoluyla veya diðer yollarla daðýtýlmasý hususunda izin verme ve yasaklama hakkýna sahiptir.

(3) Fonogram yapýmcýsý, icralarýn tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satýþý veya diðer biçimlerde umuma daðýtýlmasýna veya sunulmasýna ve gerçek kiþilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulaþýlmasýný saðlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkýna sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin daðýtým ve sunulmasý yapýmcýnýn yayma hakkýný ihlal etmez.

C) (Deðiþik: 3/3/2004-5101/23 md.)Radyo-televizyon kuruluþlarý bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluþlarý, gerçekleþtirdikleri yayýnlar üzerinde;

(1) Yayýnlarýnýn tespit edilmesine, diðer yayýn kuruluþlarýnca eþ zamanlý iletimine, gecikmeli iletimine, yeniden iletimine, uydu veya kablo ile daðýtýmýna izin verme veya yasaklama,

(2) Özel kullanýmlar hariç olmak üzere, yayýnlarýnýn herhangi bir teknik veya yöntemle, doðrudan veya dolaylý bir þekilde çoðaltýlmasýna ve daðýtýmýna izin verme veya yasaklama,

(3) Yayýnlarýnýn umuma açýk mahallerde iletiminin saðlanmasýna izin verme veya yasaklama,

(4) Tespit edilmiþ yayýnlarýnýn, gerçek kiþilerin seçtikleri yer ve zamanda yayýnlarýna ulaþýlmasýný saðlamak suretiyle umuma iletimine izin verme,

(5) Haberleþme uydularý üzerindeki veya kendilerine yöneltilmiþ olan yayýn sinyallerinin diðer bir yayýn kuruluþu veya kablo operatörü veya diðer üçüncü kiþiler tarafýndan umuma iletilmesi ve þifreli yayýnlarýnýn çözülmesine iliþkin izin verme veya yasaklama,

Hususlarýnda münhasýran hak sahibidirler.

2. Filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren film yapýmcýsý, eser sahibinden ve icracý sanatçýdan mali haklarý kullanma yetkisini devraldýktan sonra aþaðýda belirtilen haklara sahiptir.

(1) Eser sahibinin ve icracý sanatçýnýn izni ile yapýlan tespitin, doðrudan veya dolaylý olarak çoðaltýlmasý, daðýtýlmasý, satýlmasý, kiralanmasý ve kamuya ödünç verilmesi hususlarýnda izin verme veya yasaklama haklarý münhasýran film yapýmcýsýna aittir. Yapýmcýlar tespitlerinin iþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasýran hak sahibidir.

(2) Film yapýmcýsý, yurt içinde henüz satýþa çýkmamýþ veya baþka yollarla daðýtýlmamýþ film tespitlerinin aslýnýn veya çoðaltýlmýþ nüshalarýnýn satýþ yoluyla veya diðer yollarla daðýtýlmasý hususunda izin verme ve yasaklama hakkýna sahiptir.

(3) Film yapýmcýsý, film tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satýþý veya diðer biçimlerde umuma daðýtýlmasýna veya sunulmasýna ve gerçek kiþilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulaþýlmasýný saðlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkýna sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin daðýtým ve sunulmasý yapýmcýnýn yayma hakkýný ihlal etmez.

Fonogramlara tespit edilmiþ icralarýn ve filmlerin, her ne suretle olursa olsun umuma iletilmesi halinde, bunlarý kullananlar, eser sahiplerinin yanýsýra, icracý sanatçýlara ve yapýmcýlara veya ilgili alan meslek birliklerine de bu kullanýmlara iliþkin uygun bir bedeli ödemekle yükümlüdürler.

2418

Bir sinema eserinde, olaðan þekilde adý bulunan gerçek veya tüzel kiþi aksine bir kanýt bulunmadýkça filmin ilk tespitini gerçekleþtiren yapýmcý olarak kabul edilir.

Sinema eserlerinin birlikte sahipleri filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren yapýmcýya mali haklarýný devrettikten sonra, sözleþmelerinde aksine veya özel bir hüküm bulunmadýðý takdirde filmin dublajýna veya alt yazý yazýlmasýna itiraz edemezler.

Müzik eseri sahibi, filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren yapýmcý ile yaptýðý sözleþmedeki hükümler saklý olmak kaydýyla eserini yayýmlama ve icra hakkýný muhafaza eder.

Komþu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleþtiren yapýmcýlarýn verdikleri izinlerin yazýlý olmasý zorunludur.

Aþaðýda belirtilen hallerde komþu hak sahibi ile film yapýmcýsýnýn yazýlý izni gerekli deðildir:

1. Fikir ve sanat eserlerinin kamu düzeni, eðitim-öðretim, bilimsel araþtýrma veya haber amacýyla ve kazanç amacý güdülmeksizin icra edilmesi ve kamuya arzý.

2. Fikir ve sanat eserleri ile radyo-televizyon programlarýnýn yayýnlanma ve kâr amacý güdülmeksizin þahsen kullanmaya mahsus çoðaltýlmasý.

3. Radyo-televizyon kuruluþlarýnýn kendi olanaklarýyla kendi yayýnlarý için yaptýklarý kýsa süreli geçici tespitler.

4. Bu Kanunun 30 uncu, 32 nci, 34 üncü, 35 inci, 43 üncü, 46 ncý ve 47 nci maddelerinde belirtilen haller.

Bu uygulama, hak sahibinin meþru menfaatlerine haklý bir sebep dýþýnda zarar veremez veya eserden normal yararlanmaya aykýrý olamaz.

Eser sahiplerinin haklarý ile baðlantýlý haklara sahip olanlar da eser sahipleri gibi Tecavüzün Ref’i, Tecavüzün Men’i ve Tazminat Davasý haklarýndan faydalanýrlar.

(Deðiþik son fýkra: 3/3/2004-5101/23 md.; Mülga onuncu fýkra: 23/1/2008-5728/578 md.)

II – Haklara tecavüzün önlenmesi: (1)

Madde 81- (Deðiþik: 23/1/2008-5728/143 md.)

Musiki ve sinema eserlerinin çoðaltýlmýþ nüshalarý ile süreli olmayan yayýnlara bandrol yapýþtýrýlmasý zorunludur. Ayrýca, kolay kopyalanmaya müsait diðer eserlerin çoðaltýlmýþ nüshalarýna da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrol yapýþtýrýlmasý zorunludur. Bandroller, Bakanlýkça bastýrýlýr ve satýlýr. Bakanlýkça belirlenen satýþ fiyatý üzerinden meslek birlikleri aracýlýðý ile de bandrol satýþý yapýlabilir.

Bandrol alýnabilmesi için, bandrol talebinde bulunanýn yasal hak sahibi olduðunu beyan eden bir taahhütnameyi doldurmasý zorunludur. Bakanlýkça tespit edilen diðer evrak ve belgelerle birlikte baþvuru yapýlýr. Bakanlýk, bu baþvuru üzerine baþka bir iþleme gerek kalmaksýzýn on iþ günü içinde bandrol vermek mecburiyetindedir. Beyana müstenit yapýlan bu iþlemlerden Bakanlýk sorumlu tutulamaz.

Bandrol yapýþtýrýlmasý zorunlu nüshalarýn tespit edilmesi ve çoðaltýlmasýna iliþkin materyalleri üreten veya bu materyallerin dolum ve çoðaltýmýný yapan yerler, bu maddede belirtilen taahhütnamenin bir kopyasýný almak, saklamak ve istendiðinde yetkili makamlara ibraz etmekle yükümlüdür.

Bandrol yükümlülüðüne aykýrý ya da bandrolsüz olarak bir eseri çoðaltýp satýþa arz eden, satan, daðýtan veya ticarî amaçla satýn alan ya da kabul eden kiþi bir yýldan beþ yýla kadar hapis ve beþbin güne kadar adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.

Bakanlýk ile mülkî idare amirleri bandrollenmesi zorunlu olan nüshalarýn ve süreli olmayan yayýnlarýn, bandrollü olup olmadýklarýný her zaman denetleyebilir. Gerekli görüldüðünde, mülkî idare amirleri re’sen veya Bakanlýðýn talebi ile bu denetimi gerçekleþtirmek üzere illerde denetim komisyonu oluþturabilir. Ýhtiyaç hâlinde, bu komisyonlarda Bakanlýk ve ilgili alan meslek birlikleri temsilcileri de görev alabilirler.

_______________________

(1) Bu madde baþlýðý, “fikri haklara tecavüzün önlenmesi” iken, 21/2/2001 tarihli ve 4630 sayýlý Kanunla metne iþlendiði þekilde deðiþtirilmiþtir.

2419

Bu denetimler sýrasýnda bu Kanunda koruma altýna alýnan haklarýn ihlal edildiðinin tespiti hâlinde 75 inci maddenin üçüncü fýkrasý uyarýnca iþlem yapýlýr.

Bu Kanun kapsamýnda korunan, yasal olarak çoðaltýlmýþ, bandrollü nüshalarýn da yol, meydan, pazar, kaldýrým, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satýþý yasaktýr. Bu yasaða aykýrý hareket edenler, Kabahatler Kanununun 38 inci maddesinin birinci fýkrasýna göre cezalandýrýlýr.

Bu maddede belirtilen hususlarýn uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslar Bakanlýk tarafýndan çýkarýlacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Sahte bandrol üreten, satýþa arz eden, satan, daðýtan, satýn alan, kabul eden veya kullanan kiþi üç yýldan yedi yýla kadar hapis ve beþbin güne kadar adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.

Bir eserle ilgili olarak usulüne uygun biçimde temin edilmiþ bandrolleri baþka bir eser üzerinde tatbik eden kiþi, bir yýldan beþ yýla kadar hapis ve binbeþyüz güne kadar adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.

Yetkisi olmadýðý hâlde, hileli davranýþlarla bandrol temin eden kiþi bir yýldan üç yýla kadar hapis cezasýyla cezalandýrýlýr.

Yetkisi olmayan kiþilere bandrol temin eden kiþi iki yýldan beþ yýla kadar hapis ve beþbin güne kadar adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.

Bandrol yükümlülüðüne aykýrýlýðýn ayný eserle ilgili olarak 71 inci maddenin birinci fýkrasýnýn (1) numaralý bendinde tanýmlanan suçla birlikte iþlenmesi hâlinde, fail hakkýnda sadece 71 inci maddeye göre cezaya hükmolunur. Ancak, verilecek ceza üçte biri oranýnda artýrýlýr.

Bu Kanunda tanýmlanan suçlarýn bir tüzel kiþinin faaliyeti çerçevesinde iþlenmesi hâlinde, ilgili tüzel kiþi hakkýnda Türk Ceza Kanununun tüzel kiþilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

III. Eser sahibinin haklarý ile baðlantýlý haklarýn kapsamý ve süresi: (1)

Madde 82 – (Deðiþik: 7/6/1995 - 4110/28 md.)

Bu Kanunun icracý sanatçýlarla ilgili hükümleri;

1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaþý olan,

——————————

(1) Bu madde baþlýðý 21/2/2001 tarih ve 4630 sayýlý Kanunla deðiþtirilmiþ ve metne iþlenmiþtir.

2420

2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaþý olmamakla birlikte; icralarý, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde gerçekleþtirilen, bu Kanun hükümlerinin uygulandýðý ses taþýyýcýlarýna dahil edilen ve bir ses taþýyýcýsýna tespit edilmemiþ ancak bu Kanun hükümlerinin uygulandýðý (Deðiþik: 21/2/2001 - 4630/34 md.) Fonogramlara veya ilk film tespitlerine (2) dahil edilen ve (Deðiþik ibare: 21/2/2001 -4630/34 md.) bir fonograma veya bir filme tespit edilmemiþ ancak bu Kanun hükümlerinin uygulandýðý radyo-televizyon yayýnlarýyla yayýnlanan,

Ýcracý sanatçýlara uygulanýr.

Bu Kanunun (Deðiþik ibare: 21/2/2001 -4630/34 md.) fonogramlar ve ilk film despitleri ile ilgili hükümleri;

1. Yapýmcýlarý Türkiye Cumhuriyeti vatandaþý olan veya,

2. Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde bulunan,

(Deðiþik ibare: 21/2/2001 -4630/34 md.) fonogramlara ve filmlere uygulanýr.

Bu Kanunun radyo-televizyon yayýnlarýyla ilgili hükümleri;

1. Merkezleri Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde olan veya,

2. Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý içindeki yansýtýcý ile yayýnlanan,

Radyo-televizyon programlarýna uygulanýr.

Bu Kanunun (Deðiþik ibare: 21/2/2001 -4630/34 md.) baðlantýlý haklarla ilgili hükümleri, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduðu bir uluslararasý andlaþma hükümlerine göre korunan icracý sanatçýlara, yapýmcýlara ve radyo-televizyon kuruluþlarýna da uygulanýr.

(Deðiþik: 21/2/2001 -4630/34 md.) Ýcracý sanatçýlarýn haklarý, icranýn tesbitinin yapýldýðý tarihten baþlayarak, yetmiþ yýl devam eder. Ýcra tespit edilmemiþ ise bu süre, icranýn ilk aleniyet kazanmasýyla baþlar.

(Deðiþik: 21/2/2001 -4630/34 md.) Yapýmcýlarýn haklarý, ilt tespitin yapýldýðý tarihten baþlayarak yetmiþ yýl devam eder.

Radyo-televizyon kuruluþlarýnýn haklarý, programýn ilk yayýnlandýðý tarihten baþlayarak 70 yýl devam eder.

B) Haksýz rekabet:

I – Ad ve alametler:

Madde 83 – Bir eserin ad ve alametleri ile çoðaltýlmýþ nüshalarýn þekilleri, iltibasa meydan verebilecek surette diðer bir eserde veya çoðaltýlmýþ nüshalarýnda kullanýlamaz.

1 inci fýkra hükmü umumen kullanýlan ve ayýrt edici bir vasfý bulunmýyan ad, alamet ve dýþ þekiller hakkýnda uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasý kanunun 1 inci, 2 nci ve 3 üncü bölümlerindeki þartlarýn tahakkukuna baðlý deðildir.

Basýn Kanununun 14 üncü maddesinin mevkute adlarý hakkýndaki hükmü mahfuzdur.

Tecavüz eden tacir olmasa bile, birinci fýkra hükmüne aykýrý hareket edenler hakkýnda haksýz rekabete mütaallik hükümler uygulanýr.

II – Ýþaret, resim ve ses:

Madde 84 – Bir iþareti, resim veya sesi, bunlarý nakle yarýyan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklý olarak çoðaltan yahut yayan kimse, ayný iþaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kiþi tarafýndan ayný vasýtadan faydalanýlmak suretiyle çoðaltýlmasýný veya yayýmlanmasýný menedebilir.

Tevacüz eden tacir olmasa bile birinci fýkra hükmüne aykýrý hareket edenler hakkýnda haksýz rekabete mütaallik hükümler uygulanýr.

Eser mahiyetinde olmýyan her nevi fotoðraflar, benzer usullerle tesbit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkýnda da bu madde hükmü uygulanýr.

C) Mektuplar:

Madde 85 – Eser mahiyetinde olmasa bile, mektup, hatýra ve buna benzer yazýlar yazanlarýn ve bunlar ölmüþ ise 19 uncu maddenin birinci fýkrasýnda yazýlý kimselerin muvafakati olmadan yayýnlanamaz. Meðer ki, yazanýn ölümünden itibaren on yýl geçmiþ bulunsun.

2420-1

Mektuplar birinci fýkradaki þartlardan baþka muhatap veya muhatap ölmüþ ise 19 uncu maddenin birinci fýkrasýnda yazýlý kimselerin muvafakati olmadan yayýmlanamaz; meðer ki, muhatabýn ölümünden itibaren 10 yýl geçmiþ bulunsun.

(Deðiþik üçüncü fýkra: 23/1/2008-5728/144 md.) Yukarýdaki hükümlere aykýrý hareket edenler hakkýnda Borçlar Kanununun 49 uncu maddesi ve Türk Ceza Kanununun 132, 134, 139 ve 140 ýncý maddeleri hükümleri uygulanýr.

(Deðiþik dördüncü fýkra: 23/1/2008-5728/144 md.)Birinci ve ikinci fýkra hükümlerine göre yayýmýn caiz olduðu hâllerde de 4721 sayýlý Türk Medenî Kanununun 24 üncü maddesi hükmü saklýdýr.

D) Resim ve portreler:

I – Genel olarak:

Madde 86 – Eser mahiyetinde olmasalar bile, resim ve portreler tasvir edilenin, tasvir edilen ölmüþse 19 uncu maddenin birinci fýkrasýnda sayýlanlarýn muvafakati olmadan tasvir edilenin ölümünden 10 yýl geçmedikçe, teþhir veya diðer suretlerle umuma arzedilemez.

Birinci fýkradaki muvafakatin alýnmasý:

1. Memleketin siyasi ve içtimai hayatýnda rol oynýyan kimselerin resimleri;

2. Tasvir edilen kimselerin iþtirak ettiði geçit resmi veya resmi tören yahut genel toplantýlarý gösteren resimler;

3. Günlük hadiselere mütaallik resimlerle radyo ve filim haberleri; için þart deðildir.

(Deðiþik üçüncü fýkra: 23/1/2008-5728/145 md.) Birinci fýkra hükmüne aykýrý hareket edenler hakkýnda Borçlar Kanununun 49 uncu maddesi ile koþullarý varsa, Türk Ceza Kanununun 134, 139 ve 140 ýncý maddeleri hükümleri uygulanýr.

(Deðiþik dördüncü fýkra: 23/1/2008-5728/145 md.)Birinci ve ikinci fýkra hükümlerine göre yayýmýn caiz olduðu hâllerde de Türk Medenî Kanununun 24 üncü maddesi hükmü saklýdýr.

II – Ýstisnalar:

Madde 87 – Aksi kararlaþtýrýlmamýþ ise, bir kimsenin sipariþ üzerine yapýlan resim veya portresinden, sipariþ veren veya tasvir edilen ve yahut bunlarýn mirasçýlarý fotoðraf aldýrtabilir.

Bu hüküm baský usulü ile yapýlan portre ve resimler hakkýnda cari deðildir. Þu kadar ki, bu suretle vücuda getirilen resim ve portrelerin birinci fýkrada sayýlanlar için tedariki mümkün olmaz veya nispeten büyük güçlüðü mucip olursa bunlarýn da fotoðraflarý aldýrýlabilir.

E) Kanunlar ihtilafý:

Madde 88 – (Mülga: 27/11/2007-5718/64 md.)

Ek Madde 1 – (1/11/1983 - 2936 sayýlý Kanunun 18 inci maddesi hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandýrýlmýþtýr.)

Bu Kanuna göre çýkarýlacak tüzük ve yönetmelikler 6 ay içinde hazýrlanýr ve Resmi Gazetede yayýmlanýr.

Ek Madde 2 – (Ek: 7/6/1995 - 4110/29 md.; Deðiþik: 21/2/2001 -4630/35 md.)

Bu Kanunla saðlanan koruma, bu madde ile getirilen deðiþikliðin yürürlüðe girdiði sýrada;

1. T.C. vatandaþý eser sahipleri ve eser sahiplerinin haklarý ile baðlantýlý hak sahipleri tarafýndan üretilmiþ Türkiye’de mevcut bütün eserlere, tespit edilmiþ icralara ve fonogramlara.

2. Türkiye’nin taraf olduðu uluslararasý sözleþmelere ve anlaþmalara taraf diðer ülkelerde üretilmiþ ve bu ülkelerde koruma süresi dolmadýðý için kamuya mal olmamýþ yabancý eserlere, tespit edilmiþ icralara ve fonogramlara.

Uygulanýr.

2420-2

Birinci fýkranýn uygulanmasý sonucu koruma kapsamýna alýnan eserlerin, tespit edilmiþ icralarýn ve fonogramlarýn yasal kopyalarýnýn mülkiyetini elinde bulunduran kiþiler, bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihi takip eden altý aylýk sürenin sonuna kadar yazýlý bir izne gerek kalmaksýzýn bu kopyalarý satabilir veya elden çýkarabilir.

Bununla birlikte, eserler, tespit edilmiþ icralar ve fonogramlara iliþkin olmak üzere bu Kanun çerçevesinde eser sahipleri ve diðer hak sahiplerine saðlanan haklarýn kullanýlmasý eser veya baðlantýlý hak sahiplerinin iznine tabidir.

Bu Kanunun sinema eseri sahipliði ile ilgili hükümleri, 4110 sayýlý Kanunun yürürlüðe girdiði 12/6/1995 tarihinden sonra yapýmýna baþlanan sinema eserlerine uygulanýr. (1)

Ek Madde 3 – (Ek:7/6/1995 - 4110/30 md.)

Komþu Haklara iliþkin uygulamalar hakkýndaki esaslar, Kanunun yürürlüðe girdiði tarihten itibaren 6 ay içerisinde çýkarýlacak yönetmelikle belirlenir.

Ek Madde 4 – (Ek: 21/2/2001 - 4630/37 md.)

Eser ve eser sahibi ile eser üzerindeki haklardan herhangi birinin sahibi veya eserin kullanýmýna iliþkin süreler ve þartlar ile ilgili olarak eser nüshalarý üzerinde bulunan veya eserin topluma sunulmasý sýrasýnda görülen bilgiler ve bu bilgileri temsil eden sayýlar veya kodlar yetkisiz olarak deðiþtirilen veya ortadan kaldýrýlan eserlerin asýllarý veya kopyalarý daðýtýlamaz, daðýtýlmak üzere ithal edilemez, yayýnlanamaz veya topluma iletilemez.

Yukarýdaki fýkra hükümleri fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmiþ icralar bakýmýndan da uygulanýr.

(Deðiþik üçüncü fýkra: 3/3/2004-5101/25 md.) Dijital iletim de dahil olmak üzere iþaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla servis ve bilgi içerik saðlayýcýlar tarafýndan eser sahipleri ile baðlantýlý hak sahiplerinin bu Kanunda tanýnmýþ haklarýnýn ihlâli halinde, hak sahiplerinin baþvurularý üzerine ihlâle konu eserler içerikten çýkarýlýr. Bunun için haklarý haleldar olan gerçek veya tüzel kiþi öncelikle bilgi içerik saðlayýcýsýna baþvurarak üç gün içinde ihlâlin durdurulmasýný ister. Ýhlâlin devamý halinde bu defa, Cumhuriyet savcýsýna yapýlan baþvuru üzerine, üç gün içinde servis saðlayýcýdan ihlâle devam eden bilgi içerik saðlayýcýsýna verilen hizmetin durdurulmasý istenir. Ýhlâlin durdurulmasý halinde bilgi içerik saðlayýcýsýna yeniden servis saðlanýr. Servis saðlayýcýlar, bilgi içerik saðlayýcýlarýnýn isimlerini gösterir listeyi her ayýn ilk iþ günü Bakanlýða bildirir. Servis saðlayýcýlar ile bilgi içerik saðlayýcýlarý, Bakanlýkça istendiði takdirde her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Bu maddede belirtilen hususlarýn uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslar Bakanlýk tarafýndan çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir.

(Mülga dördüncü fýkra: 23/1/2008-5728/578 md.)

Ek Madde 5 – (Ek: 21/2/2001 - 4630/38 md.; Mülga: 22/2/2012-6279/13 md.)

–––––––––––––

(1) Anayasa Mahkemesi’nin 29/12/2011 tarihli ve E.: 2010/73, K.: 2011/176 sayýlý Kararý ile bu fýkra “diyalog yazarý ve animatörler” yönünden iptal edilmiþtir.

2420-3

Ek Madde 6 – (Ek: 21/2/2001 - 4630/39 md.)

Bu Kanunda geçen “Kültür ve Turizm” ibareleri “Kültür” olarak deðiþtirilmiþtir.

Ek Madde 7- (Ek: 3/3/2004-5101/26 md.; Deðiþik: 14/7/2004-5217/17 md.)

Bu Kanunun;

a) 13 üncü maddesi uyarýnca alýnacak kayýt ve tescil ücretleri,

b) 41 inci maddesi uyarýnca alýnacak uzlaþtýrma komisyonu baþvuru ücretleri,

c) 81 inci maddesi uyarýnca tahsil edilecek bandrol ücretleri,

Kültür ve Turizm Bakanlýðý Merkez Saymanlýk Müdürlüðü hesabýna yatýrýlýr ve bütçeye gelir kaydedilir. Bandrol yaptýrýlmasý için gerekli ödenek Bakanlýk bütçesine konulur.

41 inci madde uyarýnca kurulacak komisyonlarda görev yapan komisyon üyelerine, yýlda on toplantý gününden fazla olmamak üzere her toplantý günü için (2000) gösterge rakamýnýn memur aylýk katsayýsý ile çarpýmý sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantý ücreti Bakanlýk bütçesinden ödenir.

Ek Madde 8- (Ek: 3/3/2004-5101/26 md.)

Bir veri tabanýnýn içeriðinin oluþturulmasýna, doðrulanmasýna veya sunumuna nitelik ve nicelik açýsýndan esaslý bir nispet dahilinde yatýrým yapan veri tabaný yapýmcýsý, ayrýca, veri tabanýnýn içeriðinin önemli bir kýsmýnýn veya tamamýnýn;

a) Herhangi bir araç ile herhangi bir þekilde sürekli veya geçici olarak baþka bir ortama aktarýlmasý,

b) Herhangi bir yolla daðýtýlmasý, satýlmasý, kiralanmasý veya topluma iletilmesi,

Hususlarýnda bu Kanunda sayýlan istisnalar ile kamu güvenliði, idarî ve yargý iþlemlerinin gerektirdiði istisnalar dýþýnda izin vermek veya yasaklamak hakkýna sahiptir.

Veri tabaný yapýmcýsýna saðlanan koruma aleniyet tarihinden itibaren onbeþ yýldýr.

Veri tabanýnýn içeriðinde esaslý bir deðiþiklik meydana getiren ve yeni bir yatýrým gerektiren, nitelik ve nicelik açýsýndan yapýlan her türlü ekleme, çýkarma veya deðiþiklik sonucu bu yeni yatýrýmdan doðan veri tabaný kendi koruma koþullarýna hak kazanýr.

Bu maddede tanýnmýþ haklarý ihlâl edenler hakkýnda bu Kanunun 72 nci maddesinin (3) numaralý bendi hükümleri uygulanýr.

Ek Madde 9- (Ek: 3/3/2004-5101/26 md.)

Bakanlýkça, fikrî mülkiyet haklarýnýn takibi ve korunmasýný saðlamak amacýyla ve soruþturma ve kovuþturmalarda kullanýlmak üzere, bu Kanunda bahsi geçen meslek birlikleri, umuma açýk mahaller, radyo-televizyon kuruluþlarý ile fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoðaltýlmasýna iliþkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerin dolum, çoðaltým ve satýþýný yapan veya herhangi bir þekilde yayan yerlerin dahil olduðu ortak bir veri tabaný oluþturulur.

Gerekli teknik alt yapý ve donaným, eriþim, kullaným, yetkilendirme, veri tabanýnýn oluþturulmasýna iliþkin diðer tüm hususlar Bakanlýkça çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir.

2420-4

Ek Madde 10-(Ek: 3/3/2004-5101/26 md.; Deðiþik: 23/1/2008-5728/146 md.)

Aþaðýda belirtilen hâllerde idarî para cezasý uygulanýr:

1. 44 üncü madde gereðince alýnmasý zorunlu sertifikalarý almaksýzýn faaliyet gösteren kiþi mahallî mülkî amir tarafýndan onbin Türk Lirasýndan otuzbin Türk Lirasýna kadar idarî para cezasýyla cezalandýrýlýr. Ýlgili tüzel kiþi hakkýnda verilecek idarî para cezasýnýn üst sýnýrý ellibin Türk Lirasýdýr.

2. (Mülga: 22/2/2012-6279/13 md.)

Bu madde hükümlerine göre verilen idarî para cezalarýndan tahsil edilen miktarýn yüzde ellisi Kültür ve Turizm Bakanlýðýnýn hesabýna aktarýlýr.

Ek Madde 11- (Ek: 3/3/2004-5101/26 md.)

Ders kitaplarý dahil, alenileþmiþ veya yayýmlanmýþ yazýlý ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler için üretilmiþ bir nüshasý yoksa hiçbir ticarî amaç güdülmeksizin bir engellinin kullanýmý için kendisi veya üçüncü bir kiþi tek nüsha olarak ya da engellilere yönelik hizmet veren eðitim kurumu, vakýf veya dernek gibi kuruluþlar tarafýndan ihtiyaç kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri formatlarda çoðaltýlmasý veya ödünç verilmesi bu Kanunda öngörülen izinler alýnmadan gerçekleþtirilebilir. Bu nüshalar hiçbir þekilde satýlamaz, ticarete konu edilemez ve amacý dýþýnda kullanýlamaz ve kullandýrýlamaz. Ayrýca bu nüshalar üzerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulmasý ve çoðaltým amacýnýn belirtilmesi zorunludur.

Ýkramiye

Ek Madde 12 – (28/12/2006-5571/3 md.)

Bu Kanunun 81 inci maddesine aykýrý olarak çoðaltýlan nüsha ve yayýnlarýn yakalanmasý halinde, bu Kanun hükümleri ve ilgili diðer mevzuat hükümleri çerçevesinde suça konu olan materyalleri yakalama iþlemine fiilen katýlan, önleme, izleme ve soruþturmakla görevli olan denetim komisyonu baþkan ve üyelerinden kamu görevlisi olanlara ikramiye ödenir.

Bir denetim faaliyeti çerçevesinde yapýlan el koymalar neticesinde denetim komisyonu baþkan ve üyelerine verilebilecek ikramiyenin toplam tutarý, ellibin gösterge rakamýnýn memur aylýk katsayýsý ile çarpýmý sonucu bulunacak tutarý geçemez. Ýkramiye tutarý ilgililere eþit olarak paylaþtýrýlýr. Bir kiþiye ödenecek ikramiyenin yýllýk toplam tutarý kýrkbin gösterge rakamýnýn memur aylýk katsayýsý ile çarpýmý sonucu bulunacak tutarý geçemez.

Ödenecek ikramiyenin yüzde ellisi, nüsha ve yayýnlar sahipsiz yakalanmýþsa mahkemesince verilecek olan müsadere kararýný, sahipli yakalanmýþ ise kamu davasý açýlmasýný, kalan yüzde ellisi ise müsadereye veya mahkûmiyete iliþkin hükmün kesinleþmesini takip eden bir ay içinde Bakanlýk bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.

Bu Kanunun 81 inci maddesinin yedinci fýkrasý ile satýþ yapýlmasý yasaklanmýþ olan yerlerde satýlan yasal nüshalara el konulmasý halinde ikramiye ödenmez.

Bu maddeye göre ödenecek ikramiyelerden herhangi bir vergi ve kesinti yapýlmaz.

Denetim komisyonlarýnýn oluþumu ve çalýþma esaslarý ile ödenecek ikramiyenin hesabýnda el konulan materyalin niteliði ve miktarý dikkate alýnarak belirlenecek göstergeler ile bu maddenin uygulanmasýna iliþkin diðer usûl ve esaslar Ýçiþleri Bakanlýðý ve Maliye Bakanlýðýnýn uygun görüþü alýnarak Bakanlýk tarafýndan çýkarýlacak yönetmelik ile düzenlenir.

2420-5

F) Geçici hükümler:

I – Ýntikal hükümleri:

1. Genel olarak:

Geçici Madde 1 – Aþaðýdaki maddelerde aksi tayin edilmemiþ ise bu kanun hükümleri, yürürlükten önce ilk defa memleket içinde umuma arz yahut sicile kayýt edilmiþ eserlere de uygulanýr. Eser veya mahsulün 8 Mayýs 1326 tarihli Hakký Telif Kanunu hükümlerine dahil olup olmamasý durumu deðiþtirmez.

Bu Kanunun yürürlüðe girmesinden önce alenileþmiþ eserlere mütaallik koruma süreleri bu kanuna göre hesap edilir.

Mevzuat ve sözleþmelerde kullanýlan hakký telif, telif haklarý, edebi mülkiyet, güzel sanatlar mülkiyeti ve buna benzer tabirlerden bu kanunun benzer hallerde tanýdýðý hak ve salahiyetler anlaþýlýr.

Bu Kanunun yürürlüðe girmesinden önce eser üzerindeki haklar veya bunlarýn kullanýlýþý tamamen veya kýsmen baþka birine býrakýlmýþsa bu kanunla eser sahibine tanýnan yeni ve daha geniþ hak ve salahiyetler de devredilmiþ sayýlmaz. Ayný hüküm koruma süresinin eskisine nispetle daha uzun olmasý haline veya eski kanunun korunmadýðý eser ve mahsullere de uygulanýr.

2. Müktesep haklarýn korunmasý:

Geçici Madde 2 – Eski kanundaki süreler daha uzunsa bu kanunun yayýmlanmasýndan önce yayýmlanan eserler hakkýnda o süreler cereyan eder.

Bu Kanunun yayýmlanmasýndan önce bir eserin haklý olarak yapýlan bir tercüme veya iþlenmesi yayýmlanmýþ ise tercüme eden veya iþliyenin eski kanun hükümlerine göre iktisap ettiði hak ve salahiyetlere halel gelmez.

2420-6

Eski kanun hükümlerine göre caiz olupta bu kanunla menedilen bir tercümenin yayýmlanmasýna, bu kanunun yürürlüðe girmesi tarihinden evvel baþlanýlmýþ bulunursa, yayýmlanma tamamlanabilir. Þu kadar ki, bu yayýmlanma müddeti bir seneyi geçemez. Ayný hüküm umumi mahallerde temsil edilmek üzere bu nevi temsil müesseselerine teslim edilen tercüme eserler hakkýnda da tatbik edilir.

Eski kanun hükümlerine göre caiz olupta bu kanunla menedilen bir çoðaltmaya, bu kanunun yayýmlanmasý tarihinde baþlanýlmýþ bulunursa çoðaltýlma tamamlanabilir ve çoðaltýlmýþ nüshalar yayýmlanabilir.

Bu Kanunun yürürlüðe girmesi zamanýnda mevcut olupta eski kanun hükümlerine göre çoðaltýlmasý caiz olan nüshalarýn yayýmlanmasýna devam edilebilir. Ayný hüküm, iþaret, resim ve ses nakline yarýyan aletlerle güzel sanat eserlerinin çoðaltýlmasýna yarýyan kalýp ve buna benzer vasýtalar hakkýnda da uygulanýr.

Yukarki fýkranýn tanýdýðý salahiyeti kullanmak istiyen kimse kanunun yürürlüðe girmesinden itibaren 6 ay içinde bu nüsha ve aletleri salahiyetli makama bildirerek mühürletmeye mecburdur. Gerekirse teferruat bir yönetmelikle tayin olunabilir.

Geçici Madde 3 – (Ek: 1/11/1983 - 2936/17 md.)

Meslek birliklerinin ve federasyonunun, ilk genel kurul toplantýlarýný yapmalarý için tüzükte öngörülen üye sayýsýný tamamlayýp, seçimleri yapýlýncaya kadar mecburi organlarýn baþkan ve üyeleri Kültür ve Turizm Bakanlýðýnýn önerisi üzerine, Bakanlar Kurulu Kararý ile belirlenir.

Geçici Madde 4 – (Ek: 1/11/1983 - 2936/17 md.)

5846 sayýlý Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 43 üncü maddesine göre çýkarýlmýþ olan 15/3/1980 tarih ve 8/423 sayýlý Bakanlar Kurulu kararnamesi ve bu kararnameye göre çýkarýlacak ücret tarifesi, 15/3/1980 tarihinden geçerli olmak üzere 31/12/1985 tarihine kadar uygulanýr.

Bakanlar Kurulu Kararnamesine göre çýkarýlacak ücret tarifesi gereðince, yetki belgesiyle meslek birliðine devredilen eserler için ödemeler, hak sahiplerine daðýtýlmak üzere ilgili meslek birliðine; diðer hallerde doðrudan mali hak sahiplerine yapýlýr. Bu ödemeler Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunca en geç 31/12/1985 tarihine kadar yerine getirilir.

Meslek birliði, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu tarafýndan verilen bordro üzerinden kendi hissesini mahsup ederek, bakiyesini kendisine yapýlan ödemeyi takip eden iki yýl içinde üyesi olan hak sahiplerine öder.

Ýki yýl içinde üyelerce talep olunmayan ücretler, 44 üncü maddeye göre Kültür ve Turizm Bakanlýðý adýna bir milli bankada açýlacak özel hesaba yatýrýlýr.

Geçici Madde 5 – (Ek:7/6/1995 - 4110/31 md.)

Bu Kanunun yürürlüðe girmesinden önce kurulmuþ olan meslek birlikleri, tip statülerin yayýmýndan itibaren bir yýl içinde Kültür Bakanlýðýnýn gözetiminde, Kanunun ilgili hükümleri ve tip statü ilkeleri doðrultusunda yeni meslek birliklerine dönüþtürülürler ve bu süre içinde yapacaklarý genel kurul toplantýsý ile yeni organlarýný oluþtururlar.

Birinci fýkra hükümlerine uymayan meslek birlikleri, birinci yýlýn sonunda kendiliðinden daðýlmýþ sayýlýr.

Geçici Madde 6- (Ek: 3/3/2004-5101/27 md.)

Bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerinde tarifelerin belirlenmesi ve sözleþmelerin yapýlmasýna iliþkin öngörülen usul, bu maddelerde yer alan süreler beklenmeksizin Kanunun yayýmý tarihinden itibaren carî yýl esas alýnmak suretiyle uygulanýr.

Bu Kanunun yayýmý tarihinden önce meslek birlikleri ile umuma açýk mahaller ve yayýn kuruluþlarý arasýnda imzalanmýþ bulunan yayýn sözleþmeleri, bütün hükümleri ile bu sözleþmelerde belirtilen sürelerin sonuna kadar geçerlidir.

2420-7

Bu Kanunun yürürlüðe girmesinden itibaren en geç bir ay içerisinde bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerinde öngörülen sýnýflandýrma yapýlýr. Bu sýnýflandýrmaya baðlý olarak tarifelerin meslek birlikleri tarafýndan en geç bir ay içerisinde ilk defa ilân edilmesinden veya duyurulmasýndan itibaren altý ay içinde izin almak ve sözleþme yapmak üzere meslek birliklerine müracaat eden mahaller ve/veya yayýn kuruluþlarý üçer aylýk dönemler için meslek birlikleri tarifesinin 1/4'ünü ödeyerek eser, icra, fonogram, yapým ve yayýnlarý kullanmaya ve/veya iletimini yapmaya en fazla altý ay süreyle devam edebilirler. Bu fýkra hükümleri bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerinde öngörülen usulün uygulanmasýna engel teþkil etmez.

Geçici Madde 7- (Ek: 3/3/2004-5101/27 md.)

Bu Kanunun yayýmý tarihinden önce, illerde oluþturulmuþ olan denetim komisyonlarýndan, 81 inci madde hükümleri çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmesine gerek görülmeyenlerin her türlü araç, gereç ve malzemeleri il kültür ve turizm müdürlüklerine devredilir.

Geçici Madde 8- (Ek: 3/3/2004-5101/27 md.)

Bu Kanunla deðiþtirilen maddelerde öngörülen yönetmelikler, bu Kanunun yayýmý tarihinden itibaren altý ay içinde hazýrlanýlarak yürürlüðe konulur. Ek 9 uncu maddede öngörülen veri tabaný bu Kanunun yayýmý tarihinden itibaren bir yýl içinde oluþturulur.

II – Kaldýrýlan hükümler:

Madde 89 – 8 Mayýs 1326 tarihli Hakký Telif Kanuniyle diðer kanunlarýn bu kanuna aykýrý hükümleri kaldýrýlmýþtýr.

G) Son hükümler:

I – Kanunun yürürlüðe girmesi:

Madde 90 – Bu Kanunun 42 ve 43 üncü maddeleri hükümleri kanunun yayýmý tarihinden itibaren, diðer hükümleri 1 Ocak 1952 tarihinde yürürlüðe girer.

II – Kanunun yürütülmesine memur makam:

Madde 91 – Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

2420-8

5846 SAYILI KANUNA EK VE DEÐÝÞÝKLÝK GETÝREN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜÐE GÝRÝÞ TARÝHÝNÝ GÖSTERÝR LÝSTE

Deðiþtiren Yürürlüðe

Kanun 5846 sayýlý Kanunun deðiþen maddeleri giriþ tarihi

2936 — 5/11/1983

4110 — 12/6/1995

4630 –– 3/3/2001

5101 44 üncü madde birinci ve son fýkra ve Ek 10 uncu maddenin

(2) numaralý bendinde yer alan “44 üncü madde gereðince

alýnmasý zorunlu sertifikalarý almaksýzýn faaliyet gösteren“

ibaresi 12/3/2004 tarihinden

6 ay sonra

1/B, 13, 41, 42, 42/A, 42/B, 43, 45, 71, 72, 73, 74, 75, 77, 80 ve

81 inci maddeler ile Ek Madde 4, 7, 8, 9,10 ve 11,

Geçici Maddeler 6, 7 ve 8 12/3/2004

5217 44, Ek Madde 7 1/1/2005

5571 44 ve Ek Madde 12 13/1/2007

5718 88 12/12/2007

5728 68,71,72,73,74,75,76,77,79,80,81,85,86,Ek Madde 4 ve 10 8/2/2008

6279 Ek Madde 5, Ek Madde 10 29/2/2012