554 Tasarým KHK
Geri

ENDÜSTRÝYEL TASARIMLARIN KORUNMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

KHK'nin Tarihi - No: 24/06/1995 - 554

Yetki Kanunu Tarihi - No: 08/06/1995 - 4113

Yayýmlandýðý Resmi Gazete Tarihi - No: 27/06/1995 - 22326

BÝRÝNCÝ KISIM: GENEL HÜKÜMLER

BÝRÝNCÝ BÖLÜM: AMAÇ, KAPSAM, KORUMADAN YARARLANACAK KÝÞÝLER, TANIMLAR

AMAÇ VE KAPSAM

Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacý, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun tasarýmlarýn korunmasýný, rekabet ortamýnýn oluþturulmasýný ve sanayinin geliþmesini saðlamaktýr.

Bu Kanun Hükmünde Kararname tescilli tasarýmlarýn korunmasý ile ilgili esaslarý, kurallarý ve þartlarý kapsar. Tescilsiz tasarýmlar genel hükümlere tabidir.

Bu Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde tasarým olarak saðlanan koruma, Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda aranan þartlarýn gerçekleþmesi halinde öngörülen korumaya halel getirmez.

KORUMADAN YARARLANACAK KÝÞÝLER

Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile saðlanan korumadan, Türkiye Cumhuriyeti vatandaþlarý veya Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde ikametgahý olan veya sýnai veya ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kiþiler veya Paris veya Bern Sözleþmeleri veya Dünya Ticaret Örgütü'nü Kuran Anlaþma hükümleri dahilinde baþvuru hakkýna sahip kiþiler yararlanýr.

Bu maddenin birinci fýkrasý hükmü kapsamý dýþýnda kalmasýna raðmen, Türkiye Cumhuriyeti uyruðundaki kiþilere Kanunen veya fiilen tasarým korunmasý tanýyan devletlerin uyruðundaki gerçek veya tüzel kiþiler de karþýlýklýlýk ilkesi uyarýnca Türkiye'de tasarým korumasýndan yararlanýr.

TANIMLAR

Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen;

a) "Tasarým", bir ürünün tümü, veya bir parçasý veya üzerindeki süslemenin, çizgi, þekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyularý ile algýlanan çeþitli unsur veya özelliklerinin oluþturduðu bütünü,

b) "Ürün", bilgisayar programlarý ve yarý iletkenlerin topografyalarý hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanýsýra bileþik bir sistem veya bunu oluþturan parçalarý, setler, takýmlar, ambalajlar gibi nesneleri, birden çok nesnenin veya sunuþun birarada algýlanabilen bileþimlerini, grafik semboller ve tipografik karakterleri,

c) "Tasarýmcý", korumaya konu olan tasarýmý tasarlayan kiþiyi,

d) "Enstitü", bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini uygulamak ve yürütmekle görevli 544 Sayýlý Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk Patent Enstitüsü'nü,

e) "Paris Anlaþmasý", Sýnai Mülkiyetin Himayesine Mahsus Milletlerarasý bir Ýttihat Ýhdas Edilmesine Dair 20 Mart 1883 tarihli uluslararasý Anlaþmayý,

f) "Bern Sözleþmesi", Edebi ve Artistik Eserlerin Korunmasýna Dair 9 Eylül 1886 tarihli uluslararasý Anlaþmayý,

g) "Dünya Ticaret Örgütü'nü Kuran Anlaþma", Dünya Ticaret Örgütü'nün Kuruluþuna Dair 15 Nisan 1994 tarihli uluslararasý anlaþmayý,

h) "Referans tarihi", tescilli tasarýmlar için tescil baþvurusunun yapýldýðý veya rüçhan hakký talep edilmiþse bu talep için baþvurunun yapýldýðý tarihi,

ifade eder.

ULUSLARARASI ANLAÞMALARIN ÖNCELÝKLE UYGULANMASI

Madde 4 - Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarýna göre yürürlüðe konulmuþ uluslararasý anlaþma hükümlerinin bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinden daha elveriþli olmasý halinde 2 nci maddede belirtilen kiþiler, daha elveriþli hükümlerin uygulanmasýný talep hakkýna sahiptir.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM: KORUMA ÞARTLARI

GENEL ÞARTLAR

Madde 5 - Yeni ve ayýrt edici niteliðe sahip tasarýmlar belge verilerek korunur. Bileþik bir ürünün bir parçasý ile ilgili tasarýmýn kendi yeni ise ve ayýrt edici bir niteliðe sahipse ayrýca korumadan yararlanýr.

YENÝLÝK

Madde 6 - Bir tasarýmýn aynýsý, baþvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanýn herhangi bir yerinde kamuya sunulmamýþ ise o tasarým yeni kabul edilir. Tasarýmlar sadece küçük ayrýntýlarda farklýlýk gösteriyorlarsa ayný kabul edilir.

Kamuya sunma, sergileme, satýþ gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayým tanýtým veya benzer amaçlý faaliyetleri kapsar. Üçüncü þahýslara yapýlan ve açýkça veya zýmnen gizlilik niteliði taþýdýðý anlaþýlan açýklamalar kamuya sunmanýn kapsamý dýþýndadýr.

AYIRT EDÝCÝ NÝTELÝK

Madde 7 - Bir tasarýmýn ayýrt edici niteliðe sahip olmasý, bu tasarýmýn bilgilenmiþ kullanýcý üzerinde yarattýðý genel izlenim ile ikinci fýkrada belirtilen herhangi bir tasarýmýn böyle bir kullanýcýda yarattýðý genel izlenim arasýnda belirgin bir farklýlýk olmasý anlamýndadýr.

Herhangi bir tasarýmýn ayýrt edici nitelik açýsýndan kýyaslandýðý diðer bir tasarýmýn,

a) Baþvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuþ olmasý; veya

b) Enstitü tarafýndan tescilli bir tasarým olarak yayýnlanmýþ ve ayýrt edici nitelik açýsýndan deðerlendirilen tasarýmýn baþvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamýþ olmasý, gerekir.

Ayýrt edici niteliðin deðerlendirilmesinde, birbirleri ile kýyaslanan tasarýmlarýn ilke olarak farklýlýklarýndan çok ortak özelliklerinin deðerlendirilmesine aðýrlýk verilir ve tasarýmcýnýn tasarýmý geliþtirme açýsýndan ne kadar seçenek özgürlüðüne sahip olduðu göz önüne alýnýr.

YENÝLÝK VE AYIRT EDÝCÝ NÝTELÝÐÝ ETKÝLEMEYEN AÇIKLAMALAR

Madde 8 - Koruma talep edilen bir tasarým, baþvuru tarihinden önceki oniki ay içerisinde veya rüçhan talebi varsa, rüçhan tarihinden önceki oniki ay içerisinde tasarýmcý veya halefi veya bu kiþilerin izni ile üçüncü bir kiþi tarafýndan kamuya sunulur veya tasarýmcý veya halefleri ile olan iliþkinin suistimali sonucu kamuya sunulursa, bu açýklama 6 ncý ve 7 nci maddeleri çerçevesinde tasarýmýn yeniliðini ve ayýrt edici niteliðini etkilemez.

KAMU DÜZENÝ VE GENEL AHLAKA AYKIRI TASARIMLAR

Madde 9 - Kamu düzeni ve genel ahlaka aykýrý tasarýmlar koruma kapsamý dýþýndadýr.

DÝÐER KORUMA DIÞI HALLER

Madde 10 - Teknik fonksiyonunun gerçekleþtirilmesinde, tasarýmcýya, tasarýma iliþkin özellik ve unsurlarda hiç bir seçenek özgürlüðü býrakmayan tasarýmlar koruma kapsamý dýþýndadýr.

Tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünü, baþka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya baðlayabilmek için ancak zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarýmlar koruma kapsamý dýþýndadýr.

Ancak, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncý ve 7 nci maddelerindeki hükümleri karþýlamak koþulu ile, farklý veya eþ birimlerden oluþan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle, sonlu veya sonsuz, çeþitli biçimlerde baðlantý kurmasýný saðlayan tasarýmlar koruma kapsamýna girer.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: KORUMANIN KAPSAMININ BELÝRLENMESÝ VE SÜRESÝ

KORUMANIN KAPSAMININ BELÝRLENMESÝ

Madde 11 - Bir tasarýmýn koruma kapsamý belirlenirken buna, 7 nci maddeye uygun olarak o tasarýmýn bilgilenmiþ kullanýcý üzerinde yarattýðý genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarýmlar dikkate alýnýr.

Koruma kapsamýnýn belirlenmesinde, kýyaslanan tasarýmlarýn farklýlýklarýndan çok ortak özelliklerine aðýrlýk verilir ve tasarýmcýnýn tasarlama açýsýndan seçenek özgürlüðüne sahip olduðu dikkate alýnýr.

TESCÝLLÝ TASARIMLARIN KORUMA SÜRESÝ

Madde 12 - Tescilli tasarýmlarýn koruma süresi baþvuru tarihinden itibaren 5 yýldýr.

Anýlan süre beþer yýllýk dönemler halinde yenilenmek üzere toplam 25 yýla kadar uzatýlýr.

ÝKÝNCÝ KISIM: HAK SAHÝBÝ, YETKÝLERÝ, SINIRLANDIRMA VE GASP

BÝRÝNCÝ BÖLÜM: HAK SAHÝBÝ, YETKÝLERÝ VE GASP

HAK SAHÝPLÝÐÝ

Madde 13 - Tasarým hakký tasarýmcýya veya onun hukuki haleflerine aittir. Tasarýmcýnýn birden çok olmasý halinde, taraflar arasýnda aksine bir anlaþma yoksa tasarýmcýlar, müþterek mülkiyet hükümleri çerçevesinde hak sahibidir.

Her hak sahibi diðerlerinden baðýmsýz olarak aþaðýdaki iþlemleri kendi adýna yapabilir:

a) Kendisine düþen pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunur. Payýn üçüncü kiþiye devredilmesi halinde diðer pay sahiplerinin önalým hakký vardýr.

Payýn devri yazýlý þekilde yapýlýr ve sicile kaydedilir. Enstitü ön alým hakkýnýn kullanýlabilmesi için durumu iki ay içinde diðer paydaþlara bildirir. Ön alým hakký bildirimin tebellüðünden itibaren bir ay içinde kullanýlýr.

b) Diðer hak sahiplerine bir bildirimde bulunduktan sonra tasarýmý kullanabilir.

c) Tasarýmýn korunmasý için gerekli önlemleri alabilir.

Tasarýmýn kullanýlmasý amacý ile üçüncü kiþilere lisans verilmesi, hak sahiplerinin tamamýnýn karar vermesi ile mümkündür. Ancak mahkeme mevcut þartlarý göz önünde tutarak, hakkaniyet düþüncesiyle bu yetkiyi hak sahiplerinden sadece birine de verir.

d) Birlikte yapýlan tasarým baþvurusu veya tasarýmdan doðan haklarýn herhangi bir þekilde tecavüze uðramasý halinde üçüncü kiþilere karþý hukuk veya ceza davasý açabilir. Diðer hak sahiplerinin davaya katýlabilmeleri için, durum davayý açan tarafýndan davanýn açýldýðý tarihten itibaren bir ay içinde, kendilerine bildirilir.

HÝZMET ÝLÝÞKÝSÝNDE HAK SAHÝBÝ

Madde 14 - Aralarýndaki özel sözleþmeden veya iþin mahiyetinden aksi anlaþýlmadýkça memur, hizmetli ve iþçilerin iþlerini görürken tasarladýklarý tasarýmlarýn sahipleri bunlarý çalýþtýranlardýr.

Sözleþmesi gerektirmediði halde iþyerindeki bilgiler ve araçlardan faydalanmak suretiyle bir tasarým yapan memur, hizmetli ve iþçinin yaptýklarý tasarýmýn sahipleri bunlarý çalýþtýrandýr.

Bu takdirde, memurun, hizmetlinin ve iþçinin yaptýðý tasarýmýn önemi gözönüne alýnarak tespit edilecek bir bedele hakký olur.

Taraflar bu bedel konusunda anlaþamadýklarý takdirde, söz konusu bedel mahkemece tespit edilir.

ÜNÝVERSÝTE MENSUPLARININ TASARIMLARI

Madde 15 - Üniversitelere baðlý fakülte ve yüksekokullarda bilimsel çalýþma yapmakta olan öðretim elemanlarýnýn tasarýmlarý üzerindeki hak, 14 üncü madde hükmünden farklý olarak öðretim elemanlarýna aittir.

Öðretim elemaný sýfatý, Yüksek Öðretim Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

Öðretim kurumu tasarýmla sonuçlanan araþtýrmalar için özel olarak belli araç ve gereçleri saðlamak suretiyle harcamalarda bulunmuþsa, öðretim elemanlarý öðretim kurumuna tasarýmýn deðerlendirildiðini yazý ile bildirmek ve talep halinde tasarýmýn ne þekilde deðerlendirildiði ve elde edilen kazanç miktarý hakkýnda bilgi vermekle yükümlüdür. Öðretim kurumu, kendisine yapýlan yazýlý bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde elde edilen kazançtan uygun bir miktarýn verilmesini talep eder. Ancak, talep edilecek miktar kurum tarafýndan yapýlan harcamalarý aþamaz.

HÝZMET SÖZLEÞMESÝ DIÞINDA KALAN SÖZLEÞMELERDE HAK SAHÝPLÝÐÝ

Madde 16 - Hizmet sözleþmesi dýþýnda kalan iþ görme sözleþmeleri çerçevesinde yapýlan tasarýmlarda hak sahibi aksine bir anlaþma yoksa iþi veren kiþidir.

TASARIM HAKKININ KAPSAMI

Madde 17 - Tasarýmýn kullanýlmasý hak ve yetkileri münhasýran tasarým hakký sahibinindir. Üçüncü kiþiler, tasarým hakký sahibinin izni olmadan koruma kapsamýndaki tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý bir ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, sözleþme yapmak için icapta bulunamaz, ithal edemez, ticari amaçlý kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz.

TASARIMCI OLARAK BELÝRTÝLME HAKKI

Madde 18 - Tasarýmcý baþvuru sahibine veya tasarým hakký sahibine karþý, tasarým sicilinde, rüçhan belgelerinde ve yayýnlama sýrasýnda adýnýn tasarýmcý olarak gösterilmesini isteme hakkýna sahiptir.

Ekip çalýþmasý sonunda ortaya çýkan tasarýmlarda bu husus açýkça vurgulanýr.

Bu hakkýn devri ve haktan feragat hükümsüzdür.

Ýkinci fýkra ile ilgili hususlarýn uygulama þekli Türk Patent Enstitüsü tarafýndan çýkarýlacak yönetmelikte gösterilir.

GASP HALÝ

Madde 19 - Tasarým hakký, 13 üncü maddenin birinci fýkrasý hükmüne göre gerçek tasarým hakký sahibi dýþýnda biri tarafýndan baþvurusu yapýlmýþ veya hak sahibi dýþýnda biri adýna tescil edilmiþ ise, gerçek hak sahibi olduðunu iddia eden kiþi, tasarým hakkýndan doðan diðer hak ve talepleri saklý kalmak þartýyla, tasarým hakký sahipliðinin kendisine devir edilmesini talep ve dava etme hakký vardýr.

Tasarým hakký sahipliði üzerinde kýsmi bir hakkýn iddia edilmesi durumunda, bu maddenin birinci fýkrasý hükmüne göre bir hak sahipliði tanýnmasýný talep ve dava etme hakký vardýr.

Bu maddenin birinci ve ikinci fýkralarýnda belirtilen talep ve dava haklarý, tescilli tasarým hakkýnýn ilan tarihinden itibaren iki yýl içinde ve gaspta kötü niyet varsa tescilli tasarým hakkýnýn koruma süresinin bitimine kadar kullanýlýr.

Bu madde hükmüne göre açýlan dava ve davada ileri sürülen talepler, dava sonunda verilen kesin hüküm veya açýlan davayý herhangi bir þekilde sona erdiren bütün diðer haller ilgilinin talebi üzerine üçüncü kiþilere karþý hüküm ve sonuç doðurmak üzere Tasarým Siciline kayýt edilir.

GASPIN SONA ERDÝRÝLMESÝNÝN SONUÇLARI

Madde 20 - Tasarým hakký sahipliðinin 19 uncu madde hükmüne göre deðiþmesi halinde, bu deðiþikliðin tasarým siciline kayýt edilmesi ile birlikte, üçüncü kiþilerin o tasarýmla ilgili lisans ve tanýnan diðer haklarý sona erer.

Sonradan gerçek tasarým hakký sahibi olmadýðý anlaþýlan kiþi veya onunla lisans anlaþmasý yapan, eðer tasarýmý, bu maddenin birinci fýkrasý hükmü çerçevesinde gerçek tasarým hakký sahibinin sicile kayýt edildiði tarihten önce kullanmaya baþlamýþsa veya kullanma için ciddi hazýrlýklara girmiþ bulunuyorsa, gerçek tasarým hakký sahibinden veya sahiplerinden inhisari olmayan bir lisans verilmesini talep eder. Bu hükme göre verilecek lisans, makul süre ve koþullar ile verilir.

Bu maddenin ikinci fýkrasýnda belirtilen talebin yapýlmasý için öngörülen süre, önceden sicile tasarým hakký sahibi olarak geçen kiþi için ik ay ve lisans alan kiþi için dört aydýr. Bu süreler gerçek tasarým hakký sahibinin sicile kayýt edildiðinin Enstitü tarafýndan ilgililere teblið edildiði tarihten baþlar.

Eski tasarým hakký sahibi veya lisans alan kullanýma baþladýðý veya kullaným için ciddi hazýrlýklar yaptýðý sýrada kötü niyetli ise, bu maddenin ikinci ve üçüncü fýkralarý uygulanmaz.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM: YETKÝNÝN SINIRLANDIRILDIÐI DURUMLAR

TASARIM HAKKININ SINIRLANDIRILDIÐI DURUMLAR

Madde 21 - Aþaðýda sayýlan fiiller tasarým hakkýnýn dýþýnda kalýr,

a) Özel amaçla sýnýrlý kalan ve ticari amaç taþýmayan fiiller,

b) Deneme amaçlý fiiller,

c) Ticari uygulamadaki dürüstlük kurallarý ile baðdaþýr olmak, tasarýmýn normal kullanýmýný gereksiz þekilde tehlikeye sokmamak ve kaynak göstermek kaydý ile eðitim veya referans amaçlý çoðaltmalar,

d) Yabancý ülkelere kayýtlý olan ve geçici olarak Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý içinde bulunan deniz veya hava taþýt araçlarýnda bulunan ekipman, bu araçlarýn onarýmý için kullanýlmak üzere ithal edilen yedek parça ve aksesuarlar ile bu araçlarýn onarým fiili.

ONARIM AMAÇLI KULLANIM

Madde 22 - Tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünün piyasaya ilk sürüldüðü tarihten üç yýl sonra olmak üzere, tasarýmýn üçüncü kiþilerce 17 nci madde hükümleri çerçevesinde aþaðýda belirtilen koþullarýn birarada karþýlanarak kullanýmý tasarým hakkýnýn ihlali sayýlmaz;

a) Tasarlanan ürünün, bileþik bir ürünün parçasý ve görünümünün bu bileþik ürüne baðýmlý olmasý,

b) Bileþik ürüne orijinal görünümünü yeniden kazandýrmak üzere onarýmýnda kullanýlmasý ve,

c) Onarým için kullanýlan ürünün kaynaðý konusunda kamuoyunun yanýltýlmamasý.

ÖNCEKÝ KULLANIMDAN DOÐAN HAK

Madde 23 - Tescil baþvurusunun yapýldýðý tarihten veya rüçhan hakký tarihinden önce, tescilli tasarýmýn koruma kapsamýna giren ve tescilli tasarýmdan baðýmsýz olarak geliþtirilmiþ ve o tarihte henüz kamuya açýklanmamýþ bir tasarýmý kullanmaya baþlamýþ veya kullanýmý için ciddi ve gerçek tedbirler almýþ kiþi veya kiþilere karþý, bu kiþi veya kiþilerin iyi niyetli davranmýþ olmalarý koþuluyla, tasarýmý kullanmaya devam etmelerini veya kullanmaya baþlamalarýný önlemeye, tasarým hakký sahibinin yetkisi yoktur. Bu durum sicile kayýt edilir. Ancak, üçüncü kiþilerin bu madde kapsamýnda bir tasarýmdan yararlanmalarý baþlangýçta uygulamaya konulan veya uygulanmasý için daha önceden planlanan tedbirlerin sýnýr ve gerekleri dýþýna çýkamaz. Bu kullanma hakký ancak iþletme ile devredilir ve intikal eder.

HAKKIN TÜKETÝLMESÝ DURUMU

Madde 24 - Tasarlanan veya bu tasarýmýn uygulandýðý ürünün tasarým hakký sahibi tarafýndan veya onun onayý ile Türkiye'de piyasaya sürülmesinden sonra, bu ürünle ilgili fiiller tasarým hakkýnýn dýþýnda kalýr.

ÜÇÜNCÜ KISIM: TESCÝL, YENÝLEME, ÝTÝRAZ

BÝRÝNCÝ BÖLÜM: BAÞVURU VE ÞARTLARI

TESCÝL MERCÝÝ

Madde 25 - Tasarýmlarýn tescili için yetkili merci Türk Patent Enstitüsüdür. Yurtiçinden ve yurtdýþýndan yapýlacak tüm baþvurular Türk Patent Enstitüsüne veya onun yetkili kýldýðý makama yapýlýr.

BAÞVURU ÞARTLARI

Madde 26 - Bir tasarýmýn tescil edilmesi için aþaðýda belirtilen unsurlarla baþvuruda bulunmak þarttýr:

a) Þekli ve kapsamý Yönetmelikte öngörülen, baþvuru sahibinin kimliðine iliþkin bilgileri de içeren baþvuru dilekçesi,

b) Tasarýmýn tüm belirgin özelliklerini yansýtan ve yayýn yoluyla çoðaltýmýna elveriþli resim, çizim, grafik, fotoðraf veya benzeri bir biçimde hazýrlanmýþ görsel anlatýmý.

Baþvuruda tasarýmý açýklayan bir tarifname verilir ve tasarýmý konu alacak veya tasarýmýn uygulanacaðý ürünler belirtilir.

Ýki boyutlu bir tasarýmý konu alan baþvurularda 35 inci madde çerçevesinde yayýnlanmanýn ertelenmesi istenir. Tasarýmýn yayýnlanmasý için erteleme talebi varsa ve tasarýmýn özelliði birinci fýkranýn (b) bendinin uygulanmasýna elvermiyorsa, (b) bendinde belirtilen görsel anlatýmýn yerine tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünün bir örneði verilir.

Bir tasarým tescil baþvurusunun geçerliliði için, baþvuru ücreti ödenir ve ücretin ödendiðini gösterir belge baþvuru dilekçesine eklenir.

Tasarýmcýnýn kimliði baþvuruda belirtilir. Eðer baþvuruda bulunan tasarýmcý deðilse veya tasarýmcýlar birden çok ise, baþvuruda bulunan kiþinin tescil isteme hakkýný, tasarýmcý veya tasarýmcýlardan ne þekilde elde ettiðini baþvuruda açýklamasý zorunludur.

Bir tasarým tescil baþvurusu ile birlikte veya daha sonra Enstitü'ye verilecek her türlü belge, bu Kanun Hükmünde Kararnameye iliþkin Yönetmelikte öngörülen hususlarý kapsar.

Modasý sýk deðiþen endüstriler ile ilgili ürünlerin tasarým baþvurularý konusunda enstitü daha basit baþvuru þartlarý ile ilgili hükümleri bu konuda çýkaracaðý Yönetmelikle düzenler.

SINIFLANDIRMA

Madde 27 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasýnda, tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünler sýnýflandýrýlmasý için Endüstriyel Tasarýmlarýn Uluslararasý Sýnýflandýrmasýna iliþkin esaslar kullanýlýr.

ÇOKLU BAÞVURU

Madde 28 - Birden çok tasarýmýn baþvurusu, tek baþvuru ile yapýlabilir. Süslemeler hariç olmak üzere, bu olanaktan yararlanmak ancak tek baþvuru altýnda gösterilen her bir tasarýmýn, tasarlanan ürünlerin ayný altsýnýfa veya ayný set/takýma ait olmalarý veya bileþik bir ürünün parçalarý olmalarý veya birden çok nesnenin yada sunuþun bir arada algýlanabilen bir birleþimini oluþturmalarý durumunda mümkündür.

Çoklu baþvuru, 26 ncý madde hükümlerinde yer alan ücretlere ek olarak, Yönetmelikte öngörülen ek baþvuru ücretine tabidir.

MÝLLETLERARASI ANLAÞMALARA DAYANAN BAÞVURULARDAN DOÐAN RÜÇHAN HAKLARI

Madde 29 - Paris Anlaþmasýna dahil ülkelerden birine mensup veya bu ülkelerden birine mensup olmamakla birlikte onlardan birinde ikametgahý veya iþler durumda bir ticari müessesesi bulunan gerçek veya tüzel kiþiler veya Kanuni varisleri, bu ülkelerin herhangi birinde yetkili mercilere bir tasarýmýn tescili için usulüne uygun olarak yaptýklarý baþvuru tarihinden itibaren, altý ay süreyle ayný tasarým için tasarým belgesi almak üzere Türkiye'de baþvuru yapma konusunda rüçhan hakkýndan yararlanýr.

Bu maddenin birinci fýkrasýnda yazýlý altý aylýk süre içinde kullanýlmayan rüçhan haklarý düþer.

Rüçhan hakkýna dayanýlarak bu maddenin birinci fýkrasýnda yazýlý süre içinde baþvuru yapýldýðý takdirde, rüçhan hakkýnýn doðduðu tarihten itibaren ve bu rüçhan hakkýný konu alan tescil baþvurusunun kapsamýna giren, üçüncü kiþiler tarafýndan yapýlacak baþvurular ve bunlara verilecek tasarým belgesi hükümsüzdür.

2 nci maddenin 2 nci fýkrasýnda yazýlý karþýlýklýk uygulamasýndan yararlanan ülkeler uyruðundaki gerçek veya tüzel kiþiler, bu madde hükmüne göre rüçhan hakkýndan yararlanma hakkýna sahiptir.

Paris Anlaþmasýna taraf bir ülke uyruðundaki gerçek veya tüzel bir kiþi, Paris Anlaþmasýna taraf olmayan bir ülkede, tasarým tescili için geçerli bir baþvuru yapmýþsa, bu madde hükmüne göre, söz konusu baþvurunun rüçhan hakkýndan yararlanýr.

Ayný devlet nezdinde ve daha önce yapýlmýþ bir baþvuruyu konu alan sonraki baþvuru rüçhan hakkýnýn belirlenmesinde ilk baþvuru olarak kabul edilir. Ancak, rüçhan hakkýnýn belirlenmesinde sonraki baþvurunun esas alýnabilmesi için, sonraki baþvurunun yapýldýðý tarihte önceki baþvurunun kamu incelemesine açýlmamýþ olmasý ve herhangi bir hakký saklý kalmamýþ olarak geri çekilmiþ, terk edilmiþ ve reddedilmiþ olmasý gerekir. Bu uygulamadan sonra artýk önceki baþvuru rüçhan hakký kullanýmýna gerekçe gösterilemez.

SERGÝLERDE TEÞHÝR HAKKINDAN DOÐAN RÜÇHAN HAKLARI

Madde 30 - Tescil baþvurusunda tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünü, Türkiye'de açýlan milli ve milletlerarasý sergilerde veya Paris Anlaþmasýna taraf ülkelerde açýlan resmi veya resmi olarak tanýnan sergilerde teþhir eden 29 uncu maddenin 1 inci fýkrasýnda yazýlý gerçek veya tüzel kiþiler, sergideki teþhir tarihinden itibaren altý ay içerisinde, Türkiye'de tasarým belgesi almak için baþvuru yapma konusunda rüçhan hakkýndan yararlanýr.

Tescil baþvurusundaki tasarýmý konu alan veya tasarýmýn uygulandýðý ürün sergide görünür þekilde resmi açýlýþ tarihinden önce konulmuþsa rüçhan süresi ürünün sergi yerine konulduðu tarihten itibaren baþlar.

Bu maddenin birinci fýkrasýnda yazýlý sergilerden Türkiye'de açýlanlarýn yetkili mercileri, tescil baþvurusundaki bir tasarýmý konu alan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünlerini sergide teþhir edenlere, teþhir ettikleri ürünü, sarih ve eksiksiz bir þekilde gösteren, fotoðraf veya fotoðraflarýný içeren ve ürünün çeþidi ile bu ürünün sergide görünür þekilde konulduðu tarihi ve resmi açýlýþ tarihini gösterir bir belge verir.

Yabancý ülkelerde teþhir edilen ürünler için, serginin açýldýðý ülkenin yetkili mercileri tarafýndan düzenlenen ve bu maddenin üçüncü fýkrasýnda yazýlý hususlarý içeren bir belgenin verilmesi þarttýr.

Baþvurusu yapýlmýþ veya tasarým belgesi alýnmýþ bir tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünün, Türkiye'de açýlan sergilerde teþhir edilmesine ve sergi bittikten sonra ülkesine geri gönderilmesine engel olunamaz.

Bir sergide teþhir edilmiþ, tescil baþvurusu yapýlmýþ veya tasarým belgesi alýnmýþ olan bir ürünün ayný veya benzeri bir ürün hakkýnda birden fazla tasarým baþvurusu yapýlmasý durumda bu ürünü sergiye ilk koyan kiþi, ürünün sergiye ayný zamanda konulmasý ve teþhir olunmasý halinde ise ilk baþvuruda bulunan kiþi rüçhan hakkýndan yararlanýr.

RÜÇHAN HAKKININ HÜKMÜ, TALEP EDÝLMESÝ VE BELGELENDÝRÝLMESÝ

Madde 31 - 29 ve 30 uncu madde hükümlerine göre doðan rüçhan hakkýnýn hüküm ve sonuçlarý, rüçhan hakkýnýn talep edildiði baþvurunun tarihi itibariyle doðar.

Baþvuru sahibi, yararlanmak istediði rüçhan hakkýný baþvuru ile birlikte talep eder. Bununla ilgili rüçhan hakký belgesini, baþvuru tarihinden itibaren üç ay içinde vermediði takdirde rüçhan hakkýndan yararlanma talebi yapýlmamýþ sayýlýr.

Sergide teþhir hakkýna dayalý olarak alýnmýþ bir rüçhan, 29 uncu maddeye göre verilen rüçhan süresini uzatmaz.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM: TESCÝL USULÜ, YENÝLEME VE ÝTÝRAZ

ÝNCELEME

Madde 32 - Konusu ve kapsamý 3 üncü madde hükümlerine uymayan bir tasarým tescil talebi Enstitü tarafýndan geri çevrilir.

Enstitü, baþvurunun 26 ncý ve 28 inci maddelerde belirtilen þartlara uygunluðunu ve herhangi bir eksikliðin bulunup bulunmadýðýný inceler. Enstitü herhangi bir eksikliðin olmadýðýna karar verirse, tasarým tescil baþvurusu baþvurunun Enstitü'ye veya onun yetkili kýldýðý makama verildiði tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleþir.

Rüçhan hakký talep edilmiþse, Enstitü tarafýndan 29, 30 ve 31 inci madde hükümlerine göre ayrýca inceleme yapýlýr.

(Ek fýkra: 22/06/2004 - 5194 S.K./6. md.) Bildirim adresinde bir deðiþiklik olmasý durumunda, adres deðiþikliðinin yazýlý olarak Enstitüye bildirilmesi zorunludur. Bu bildirimin yapýlmamasý halinde, Enstitüde mevcut en son adrese yapýlmýþ bildirimler geçerlidir.

EKSÝKLERÝN GÝDERÝLMESÝ

Madde 33 - Bir baþvuruda, 26 ncý ve 28 inci maddelerde yer alan þartlarýn yerine getirilmediði tesbit edilirse, Enstitü söz konusu eksiklerin yönetmelikte öngörülen süre içinde giderilmesini baþvuru sahibinden ister.

Enstitü tarafýndan giderilmesi istenen ve 26 ncý maddenin 1 inci fýkrasý kapsamýna giren eksiklerin, yönetmelikte öngörülen süre içinde giderilmiþ olmasý þartýyla, tasarým tescil baþvurusu öngörülen eksiklerin giderildiði tarih itibariyle kesinlik kazanýr.

Enstitü tarafýndan giderilmesi istenen ve 26 ncý maddenin 1 inci fýkrasý kapsamý dýþýnda kalan eksiklerin, yönetmelikte öngörülen süre içinde giderilmiþ olmasý þartýyla, tasarým tescil baþvurusu baþvurunun ilk yapýldýðý tarih itibariyle kesinleþir.

Bu maddenin birinci fýkra hükümlerine göre belirlenen eksiklerin bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre ve süresi içinde giderilmemesi durumunda baþvuru Enstitü tarafýndan geri çevrilir.

Rüçhan hakkýna iliþkin eksiklerin giderilmemesi sadece rüçhan hakkýnýn yitirilmesi bakýmýndan hüküm ifade eder.

TESCÝL VE YAYINLAMA

Madde 34 - Baþvuru tarihi 32 nci ve 33 üncü madde hükümlerine göre kesinlik kazanan bir tasarým baþvurusu tasarým siciline kayýt edilir.

Sicile kaydý yapýlmýþ tasarým, aþaðýda belirtilen unsurlarý kapsayacak biçimde, ilgili bültende yayýnlanýr:

a) Tasarýmýn tescil kayýt tarih ve sayýsý, eðer rüçhan hakký talep edilmiþse rüçhan tarihi, sayýsý ve ülkesi,

b) Tasarým hakký sahibinin kimliði,

c) Tasarýmcýnýn kimliði veya ekibin adý,

d) Tasarýmýn tüm belirgin özelliklerini yansýtan resim, çizim, grafik, fotoðraf veya benzeri bir biçimde hazýrlanmýþ görsel anlatýmý,

e) Baþvuruyla birlikte ürünün bir örneði verilmiþse, bu durumun kaydý, f) Yönetmelikte öngörülen diðer hususlar.

Bu madde kapsamýndaki kayýt ve yayýn iþlemi, Yönetmelikte þekil ve þartlarý öngörüldüðü biçimde ve bu maddede yer alan unsurlarý da kapsamak üzere yerine getirilir.

YAYININ ERTELENMESÝ

Madde 35 - Tasarým Tescil baþvuru sahibi eðer dilerse, referans tarihinden baþlamak ve 30 aydan uzun olmamak üzere, baþvuru sýrasýnda yayýnýn ertelenmesi talebinde bulunur.

Yayýn erteleme talebi bulunan ve baþvuru tarihi kesinleþmiþ olan baþvurunun sicil kaydý yapýlýr, ancak gerek tasarýmýn görsel anlatýmý gerekse baþvurunun diðer belgeleri kamu incelemesine kapalý tutulur.

Enstitü, tescili yapýlan tasarýmla ilgili olarak, ilgili bültende bir yayýn erteleme bildirimi yayýnlar. Bu bildirimde, tescili yapýlmýþ tasarýmýn hak sahibinin kimliði, baþvuru tarihi, talep olunan yayýn erteleme süresi ve Yönetmelikte öngörülen diðer hususlarla ilgili bilgilere yer verilir.

Enstitü, yayýn erteleme süresinin sona erdiði tarihte veya hak sahibinin isteði üzerine daha önceki bir tarihte, baþvuru ile ilgili bütün kayýt ve belgeleri kamunun incelemesine açar ve Yönetmelikte öngörülen þekilde yayýnlar. Ancak, bu iþlemden önce, tasarým hak sahibinin yayýn ücretini ve çoklu baþvuru halinde ek yayýn ücretlerini ödemesi ve baþvuru sýrasýnda sadece tasarlanan veya tasarýmýn uygulandýðý ürünün bir örneði verilmiþse tasarýmýn yayýna uygun görsel anlatýmýný vermesi þarttýr. Bu þartlarýn Yönetmelikte öngörülen süre içerisinde yerine geterilmemesi durumunda tescili yapýlmýþ tasarýmýn bu Kanun Hükmünde Kararname ile tanýnan tüm haklarý baþvuru tarihinden geçerli olarak hiç var olmamýþ sayýlýr.

Çoklu baþvurularda, bu madde hükümlerinin uygulanmasý, baþvuruda yer alan tasarýmlardan yalnýz bir kýsmý için de uygulanýr.

Tescili yapýlmýþ bir tasarýmý esas alan bir davanýn yayýn erteleme süresi içerisinde açýlabilmesi için sicil kaydýnda ve baþvuru dosyasýnda bulunan bilgilerin davalý tarafa duyurulmuþ olmasý gerekir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamede tescilli tasarým yayýn tarihine yapýlan atýflar, yayýn ertelemesi bulunan tasarýmlarla ilgiliyse bu maddenin dördüncü fýkrasýnda belirtilen fiilin Enstitü tarafýndan yerine getirildiði tarih anlamýný taþýr.

YENÝLEME

Madde 36 - Tasarým hakký sahibinin veya onun yetkili kýldýðý kiþinin talebi ve yenileme ücretinin ödenmesi üzerine tescil süresi uzatýlýr.

Enstitü, tescil süresinin dolmakta olduðunu, sürenin bitiminden önce ve Yönetmelikte öngörülen süre içinde, tasarým hak sahibine haber verir. Enstitünün bu bilgiyi vermemiþ olmasý, Enstitüye herhangi bir sorumluluk getirmez.

Yenileme talebinin yapýlmasý ve yenileme ücretinin ödenmesi, koruma süresinin sona erdiði ayýn son gününden önceki altý ay içinde gerçekleþtirilir. Bu sürenin kaçýrýlmasý durumunda, yenileme talebi, ek bir ücretin ödenmesi þartýyla, bir önceki cümlede belirtilen son günden itibaren altý aylýk süre uzatýmý içinde de yapýlýr.

Süre uzatýmý mevcut tescilin sona erdiði günü takibeden günden itibaren hüküm ifade eder. Yenileme sicile kayýt edilir.

Koruma süresinin sonundan itibaren 6 aylýk süre içerisinde yenilenmeyen tasarýmlar için bu tarihten itibaren bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.

ÝTÝRAZ

Madde 37 - Ýlaný yapýlmýþ bir tasarýmla ilgili olarak, gerçek veya tüzel kiþiler ile ilgili meslek kuruluþlarý gerekçelerini açýkça belirtmek ve ilgili yönetmelikte öngörülen þartlarý yerine getirmek koþuluyla, tasarým belgesinin verilmesine karþý Enstitü nezdinde itiraz eder.

Enstitü nezdinde yapýlacak itirazlar yazýlý olarak ve ilan tarihinden itibaren altý ay içinde yapýlýr ve Yönetmelikte öngörülen itiraz ücreti ödenmeden dikkate alýnmaz. Enstitü itiraz sahibinden, belirli bir sürede yerine getirilmek üzere, ek belge, kanýt ve gerekçeler ister.

Yapýlan itiraz ve gerekçesi, kendi görüþlerini açýklayabilmesi için tasarým hakký sahibine iletilir.

ÝTÝRAZIN ÝNCELENMESÝ

Madde 38 - Enstitü itirazlarý incelerken gerekli gördüðü süre ve sýklýkta taraflarýn itiraz ve savunmalarýný ilgili taraflara iletir ve yazýlý görüþlerini alýr.

Ýtirazýn incelenmesi sýrasýnda þekli bir iþlemin yerine getirilmediði veya eksik yapýldýðýna ve bu eksiklerin giderilmesine iliþkin Enstitü tarafýndan verilecek karar, tasarým belgesinin verilmesi ile ilgili iþlemlerin geçersizliði veya eksiklerin yapýldýðý yere kadar geriye dönülmesi ve iþlemlerin yeniden yapýlmasý sonucunu doðurur.

Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü madde birinci fýkrasýnýn (a) ve (b) bentleri hükümleri çerçevesinde yapýlan ve Enstitü tarafýndan uygun bulunan itiraz sonunda tasarým belgesinin iptali ve 45 inci madde hükümlerinin iþlerlik kazanmasý sonucunu doðurur. Tasarým belgesinin iptal kararý ilgili bültende ilan olunur.

DÖRDÜNCÜ KISIM: BAÞVURU VE TESCÝLDEN DOÐAN HAKKIN DEVRÝ VE ÝNTÝKALÝ; REHÝN HAKKI TESÝSÝ, HACZÝ VE LÝSANS SÖZLEÞMELERÝ

BÝRÝNCÝ BÖLÜM: DEVÝR VE ÝNTÝKAL, REHÝN VE HACÝZ

DEVÝR VE ÝNTÝKAL, REHÝN VE HACÝZ

Madde 39 - Tasarýmýn tescil baþvurusu veya tescilden doðan tasarým hakký baþkasýna devredilebilir, miras yolu ile intikal eder. Bu haklar üzerinde ölüme baðlý tasarruflarýn yapýlmasý mümkündür.

Baþvuru ve tasarým hakký; Kanuni veya akdi rehin hakkýna ve hacze konu olabilir. Bu durumda taraflardan birinin talebi üzerine ilgili haklar sicile kaydedilir ve yayýnlanýr. Rehin hakký ve haciz bakýmýndan Türk Medeni Kanunu ile Ýcra ve Ýflas Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanýr.

Baþvuru ve tasarým hakkýnýn üzerinde saðlararasý iþlemler yazýlý þekle tabidir.

Baþvurunun ve tasarým hakkýnýn devri veya miras yolu ile intikali yönetmelikte öngörülen ücretin ödenmesi ile sicile kayýt edilir ve yayýnlanýr. Yayýn tarihi üçüncü þahýslara karþý hüküm ifade etme tarihidir.

BÖLÜNMEZLÝK

Madde 40 - Tasarým baþvurusu veya tescilden doðan hak üzerinde birden çok kiþinin hak sahipliði söz konusu olsa bile bunlarýn devri ve üzerlerinde hak tesisi için bölünebilmeleri mümkün deðildir.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM: LÝSANS

LÝSANS

Madde 41 - Tasarým baþvurusu veya tescilli tasarým hakkýndan doðan kullanma yetkisi ulusal sýnýrlarýn bütünü içinde veya bir kýsmýnda geçerli olacak þekilde, lisans sözleþmesine konu olabilir. Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan lisans þeklinde verilebilir.

Bu maddenin birinci fýkrasýnda öngörülen sözleþme þartlarýnýn lisans alan tarafýndan ihlali halinde, tasarým baþvurusu veya tasarým tescilinden doðan haklar, tasarýmýn sahibi tarafýndan lisans alana karþý, dava yoluyla ileri sürülebilir.

Aksi sözleþmede kararlaþtýrýlmamýþsa, lisans inhisari deðildir. Lisans veren tasarým konusunu kendi kullanabileceði gibi, üçüncü kiþilere ayný tasarýma iliþkin baþka lisanslar da verebilir.

Ýnhisari lisans söz konusu olduðu zaman, lisans veren baþkasýna lisans veremez ve hakkýný açýkça saklý tutmadýkça kendisi de tasarýmý kullanamaz.

Aksi sözleþmede kararlaþtýrýlmamýþsa, sözleþmeye dayalý lisans sahipleri, lisanstan doðan haklarýný üçüncü kiþilere devir edemez veya alt lisans veremez.

Aksi sözleþmede kararlaþtýrýlmamýþsa, sözleþmeye dayalý olarak lisans hakkýný alan kiþi, koruma süresi boyunca milli sýnýrlarýn bütünü içinde tasarýmýn kullanýlmasýna iliþkin her türlü tasarrufta bulunur.

Lisans sözleþmesi yazýlý þekle tabidir. Lisans sözleþmesi taraflardan birinin talebi üzerine sicile kayýt edilir ve yayýnlanýr.

Aksi sözleþmede kararlaþtýrýlmamýþsa, inhisari lisansa sahip olan kiþi, üçüncü bir kiþi tarafýndan tasarým sahibinin tasarýmdan doðan haklarýna, tecavüz edilmesi durumunda tasarým sahibinin bu Kanun Hükmünde Kararname uyarýnca açabileceði davalarý, kendi adýna açabilir. Ýnhisar olmayan lisans sahibi olanlarýn, dava açma haklarý yoktur.

Bu maddenin birinci fýkrasý hükümlerine göre, tasarýma tecavüz dolayýsýyla dava açma hakký olmayan bir lisans alan, noter vasýtasýyla yapacaðý bir bildirimle, gereken davayý açmasýný tasarým sahibinden isteyebilir.

Tasarým sahibinin, bu maddenin ikinci fýkrasýnda belirtilen talebi, kabul etmemesi veya bildirimin alýndýðý tarihten itibaren, üç ay içinde, gerekli davanýn açýlmamasý halinde, lisans alan yaptýðý bildirimi de ekleyerek kendi adýna dava açabilir.

Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karþýsýnda ve sözkonusu sürenin geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.

Bu maddenin onuncu fýkrasý hükmüne göre, dava açan lisans alanýn, dava açtýðýný tasarým sahibine bildirmesi gerekir.

HAKKIN DEVRÝ VE LÝSANS VERMEDEN DOÐAN SORUMLULUK

Madde 42 - Tasarým baþvurusu veya tescilli tasarým hakkýný bir bedel karþýlýðýnda veya bedelsiz olarak devir eden veya lisans veren kiþinin, bu iþlemleri yapmaya yetkili olmadýðý sonradan anlaþýlýrsa, söz konusu kiþi bu durumdan ilgililere karþý sorumlu olur.

Tasarým baþvurusunun geri alýnmasý veya baþvurunun red edilmesi veya tasarým hakkýnýn hükümsüzlüðüne mahkemece karar verilmiþ olmasý hallerinde, taraflarýn hakký devir eden veya lisans veren bakýmýndan daha kapsamlý bir sorumluluðu sözleþme ile öngörmemiþ olmalarý halinde, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 45 inci maddesi hükmü uygulanýr.

Bu madde hükmünden doðan tazminatý talep süresi sorumluluk davasýna dayanak olan mahkeme kararýnýn kesinleþme tarihinden baþlar. Zaman aþýmý için Borçlar Kanununun hükümleri uygulanýr.

Devir eden veya lisans verenin kötü niyetle hareketi halinde, bunlar, fiillerinden her zaman sorumludur.

BEÞÝNCÝ KISIM: TASARIMIN HÜKÜMSÜZLÜÐÜ VE TASARIM HAKKININ SONA ERMESÝ

BÝRÝNCÝ BÖLÜM: TASARIMIN HÜKÜMSÜZLÜÐÜ

HÜKÜMSÜZLÜK HALLERÝ

Madde 43 - Aþaðýdaki hallerde tasarýmýn hükümsüz sayýlmasýna yetkili mahkeme tarafýndan karar verilir:

a) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci ila 10 uncu, maddelerinde belirtilen koruma þartlarýna sahip olmadýðý ispat edilmiþse;

b) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncý maddesinde belirtilen hak sahipliðinin baþka kiþiye veya kiþilere ait olduðu ispat edilmiþse;

c) Tescilli bir tasarým, sonradan kamuya açýklanan ayný veya benzer nitelikteki diðer tasarýmýn baþvuru tarihi kendisinden önce ise;

Tasarým belgesi sahibinin, 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncý maddelere göre tasarým hakkýna sahip bulunmadýðý hakkýndaki iddia, ancak, bu maddelerde belirtilen hak sahipleri tarafýndan ileri sürülür. Bu durumda, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 19 uncu maddesi hükmü uygulanýr.

Hükümsüzlük nedenleri tasarým baþvurusu veya tescilin sadece bir bölümüne iliþkin bulunuyorsa, sadece o bölümü etkileyen ürün veya ürünler için iptal suretiyle, kýsmi hükümsüzlüðe karar verilir. Kýsmi hükümsüzlük sonucu, iptal edilmeyen ürün veya ürünlerle ilgili kýsým için koruma geçerliliðini sürdürür.

HÜKÜMSÜZLÜK TALEBÝ

Madde 44 - Tasarýmýn hükümsüzlüðü, ikinci fýkrada sayýlan ayrýk haller dýþýnda herkes tarafýndan istenebilir.

Tasarýmýn hükümsüzlüðü, 43 üncü maddenin (c) bendine göre sadece önceki hak sahibi; 13, 14, 15 ve 16 ncý maddelere göre ise, ancak tasarým hakkýna sahip kiþiler tarafýndan ileri sürülür.

Tasarýmýn hükümsüzlüðü koruma süresinin devamýnca veya hakkýn sona ermesini izleyen beþ yýl içinde dava edilir.

Tasarýmýn hükümsüzlüðü davasý, davanýn açýldýðý anda Tasarým Sicili'nde tasarým belgesi sahibi olarak kayýtlý kiþiye karþý açýlýr. Tasarým üzerinde sicilde hak sahibi görülen kiþilerin davaya katýlabilmelerini saðlamak için ayrýca onlara tebligat yapýlýr.

HÜKÜMSÜZLÜÐÜN ETKÝSÝ

Madde 45 - Tasarýmýn hükümsüzlüðüne karar verilmesi halinde, kararýn sonuçlarý geçmiþe etkili doðar. Bu nedenle, tasarým baþvurusu veya tesciline hukuki bakýmdan bu Kanun Hükmünde Kararname ile saðlanan koruma, hükümsüzlük kapsamýnda doðmamýþ sayýlýr.

Tasarým sahibinin ihmali veya kötü niyetli olarak hareket etmesinden kaynaklanan, zararýn giderilmesine iliþkin tazminat ve sebepsiz zenginleþme talepleri saklý kalmak üzere hükümsüzlüðün geriye dönük etkisi, aþaðýdaki durumlarý etkilemez:

a) Tasarýmýn hükümsüz sayýlmasýndan önce, tasarýmdan doðan haklara tecavüz sebebiyle verilen kesinleþmiþ ve uygulanmýþ kararlarý;

b) Tasarýmýn hükümsüzlüðüne karar verilmeden önce, yapýlmýþ ve uygulanmýþ sözleþmeler. Ancak, hal ve þartlara göre, hakkaniyet düþüncesinin gerekli kýldýðý durumlarda sözleþme uyarýnca ödenmiþ bedelin kýsmen veya tamamen iadesi talep edilebilir.

Bir tasarýmýn hükümsüzlüðüne iliþkin kesinleþmiþ karar herkese karþý hüküm doðurur. Enstitü, mahkemenin gönderdiði ilamý sicile iþler ve Yönetmelikte öngörülen süre içinde yayýn yolu ile ilan eder.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM: TASARIMDAN DOÐAN HAKKIN SONA ERMESÝ

SONA ERMENÝN SEBEPLERÝ

Madde 46 - Tasarýmdan bu Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde doðan hak; a) Koruma süresinin dolmasý veya; b) Tasarým belgesi sahibinin hakkýndan vazgeçmesi; sebeplerinden birinin gerçekleþmesi ile sona erer.

Bu Kanun Hükmünde Kararname'de öngörülen koruma süresinin dolmasý, þartlarýnýn mevcudiyeti halinde baþka Kanunlarýn tanýdýðý haklarý etkilemez.

TASARIMDAN DOÐAN HAKTAN VAZGEÇME

Madde 47 - Tasarým sahibi, tasarýmdan doðan haktan veya baþvuru hakkýndan tamamen veya kýsmen vazgeçebilir.

Vazgeçmenin yazýlý olarak Enstitü'ye bildirilmesi gerekir. Vazgeçme, Tasarým Sicili'ne kayýt tarihi itibariyle hüküm doðurur.

Lisanslarýn sahiplerinin veya Tasarým Siciline kayýtlý haklarýn sahiplerinin izni olmadýkça, tasarým sahibi bu hakkýndan vazgeçemez.

Tasarým üzerinde, bir üçüncü kiþi tarafýndan hak sahipliði iddia edilmekte ve bu hususta alýnan tedbir kararý sicile kayýt edilmiþ ise, onun izni olmadýkça, tasarýmdan doðan haklardan vazgeçilemez.

ALTINCI KISIM: TASARIM HAKKINA TECAVÜZ VE TECAVÜZ HALÝNDE HUKUK DAVALARI

BÝRÝNCÝ BÖLÜM: TASARIMDAN DOÐAN HAKKA TECAVÜZ DURUMLARI

TASARIM HAKKINA TECAVÜZ SAYILAN FÝÝLLER

Madde 48 - Aþaðýda yazýlý fiiller tasarým hakkýna tecavüz sayýlýr.

a) Tasarým hakký sahibinin izni olmaksýzýn tasarýmýn aynýný veya belirgin bir þekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleþme akdi için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçlarla depolama, elde bulundurmak;

b) Tasarým belgesi sahibi tarafýndan sözleþmeye dayalý lisans yoluyla verilmiþ haklarý izinsiz geniþletmek veya bu haklarý üçüncü kiþilere devir etmek,

c) Bu maddenin önceki a ila b bendlerinde yazýlý fiillere iþtirak veya yardým veya bunlarý teþvik etmek veya hangi þekil ve þartlarda olursa olsun bu fiillerin yapýlmasýný kolaylaþtýrmak,

d) Kendisinde bulunan ve haksýz olarak üretilen veya ticaret alanýna çýkarýlan eþyanýn nereden alýndýðýný veya nasýl saðlandýðýný bildirmekten kaçýnmak,

e) Gasp.

Tasarým baþvurusu bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesine göre yayýnlandýðý takdirde, baþvuru sahibi, tasarýma vaki tecavüzlerden dolayý hukuk ve ceza davasý açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, baþvurudan veya kapsamýndan haberdar edilmiþ ise, baþvurunun yayýmlanmýþ olmasýna bakýlmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli olduðuna mahkeme tarafýndan hükmolunursa, yayýndan önce de tecavüzün varlýðý kabul edilir.

Koruma kapsamýndaki tasarýmýn tescilli olduðuna iliþkin kaydýn ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamýþ olmasý, eylemi tecavüz olmaktan çýkarmaz.

Tescil iþaretleri kusurun deðerlendirilmesi sýrasýnda dikkate alýnýr.

Madde 48/A - (Ek madde: 03/11/1995 - 4128/3 md.;Deðiþik madde: 22/06/2004 - 5194 S.K./7. md.) *1*

Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamýnda;

a) Tasarým hakký sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildirimini gerçeðe aykýrý olarak yapanlar veya tasarým korumasý olan bir eþya veya ambalajý üzerine konulmuþ tasarým korumasý olduðunu belirten iþareti, yetkisi olmadan kaldýranlar veya kendisini haksýz olarak tasarým baþvurusu veya tasarým hakký sahibi olarak gösterenler hakkýnda bir yýldan iki yýla kadar hapis cezasýna veya ondörtmilyar liradan yirmiyedimilyar liraya kadar aðýr para cezasýna veya her ikisine,

b) Mevcut olmadýðýný veya üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadýðýný bildiði veya bilmesi gerektiði halde, 39 uncu maddede belirtilen haklardan birini veya bu hakla ilgili lisansý baþkasýna devreden, veren, rehneden, bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile korunan bir tasarým hakkýnýn sahibi olmadýðý veya koruma süresinin bittiði veya tasarým hakkýnýn hükümsüzlüðü veya tasarým korunmasýndan doðan hakkýnýn sona ermesi durumlarýnda, kendisinin veya baþkasýnýn imal ettiði veya satýþa çýkardýðý eþyaya veya ambalajlarýna veya ticari evrakýna veya ilanlarýna, hukuken korunan bir tasarým hakký ile ilgili olduðu kanýsýný uyandýracak þekilde iþaretler koyanlar veya bu amaçla ilan ve reklamlarda, bu tarz yazý, iþaret veya ifadeleri kullananlar hakkýnda, iki yýldan üç yýla kadar hapis cezasý veya yirmiyedimilyar liradan kýrkaltýmilyar liraya kadar aðýr para cezasýna veya her ikisine,

c) 48 inci maddede yazýlý fiillerden birini iþleyenler hakkýnda iki yýldan dört yýla kadar hapis cezasýna veya yirmiyedimilyar liradan kýrkaltýmilyar liraya kadar aðýr para cezasýna veya her ikisine, ayrýca iþyerlerinin bir yýldan az olmamak üzere kapatýlmasýna ve ayný süre ticaretten men edilmelerine,

Hükmolunur.

(a), (b) ve (c) bentlerinde sayýlan suçlar, hizmetlerini yaptýklarý sýrada, bir iþletmenin çalýþanlarý tarafýndan doðrudan doðruya veya emir üzerine iþlenmiþse çalýþanlar ve suçun iþlenmesine mani olmayan iþletme sahibi, müdür veya temsilcisi ve hangi unvan ve sýfatla olursa olsun iþletmeyi fiilen yöneten kiþi de ayný surette cezalandýrýlýr. Bir tüzel kiþinin iþleri yürütülürken, 48 inci maddede sayýlan suçlardan biri iþlenirse, tüzel kiþi, masraflar ve para cezasýndan müteselsilen sorumlu olur. Fiile iþtirak edenler hakkýnda olayýn mahiyetine göre 765 sayýlý Türk Ceza Kanununun 64, 65, 66 ve 67 nci maddeleri hükümleri uygulanýr. Yukarýda sayýlan suçlardan dolayý kovuþturma þikayete baðlýdýr.

Bu madde hükümlerinin uygulanmasýnda 1412 sayýlý Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 344 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (8) numaralý bendi uygulanmaz. Tasarým korumasýndan doðan haklarý tecavüze uðrayandan baþka, 48 inci maddede sayýlanlar dýþýnda kalan suçlarda Enstitü; tasarým hakký sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildiriminin gerçeðe aykýrý olarak yapýlmasý ile korunan bir tasarým hakkýnýn sahibi olmadýðý veya koruma süresinin bitmesi veya herhangi bir sebeple tasarým hakkýnýn hükümsüzlüðü veya tasarým korumasýndan doðan hakkýnýn sona ermesi durumlarýnda kendisinin veya baþkasýnýn imal ettiði veya satýþa çýkardýðý eþyaya veya ambalajlarýna veya ticari evrakýna veya ilanlarýna hukuken korunan bir tasarým hakký ile ilgili olduðu kanýsýný uyandýracak þekilde iþaretler koyma veya bu amaçla ilan ve reklamlarda bu tarzda yazý, iþaret ve ifadelerin kullanýlmasý durumlarýnda, 08/03/1950 tarihli ve 5590 sayýlý Kanun veya 17/07/1964 tarihli ve

507 sayýlý Kanuna tabi kuruluþlar ve tüketici dernekleri de þikayet hakkýna sahiptir. Þikayetin fiil ve failden haberdar olma tarihinden itibaren iki yýl içinde yapýlmasý gerekir. *2*

Bu kapsamdaki suçlarla ilgili þikayetler acele iþlerden sayýlýr. Tasarým hakký baþvurusu veya tasarým korumasýndan doðan haklara tecavüz dolayýsýyla üretilmesi veya kullanýlmasý cezayý gerektiren eþya ile bu eþyalarý üretmeye yarayan araç, gereç, cihaz, makine gibi vasýtalarýn zapt edilmesi veya el konulmasý veya yok edilmesinde, 765 sayýlý Türk Ceza Kanununun 36 ncý maddesi hükmü ile 1412 sayýlý Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun ilgili hükümleri uygulanýr.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM: HUKUK DAVALARI

TASARIM SAHÝBÝNÝN TALEPLERÝ VE HUKUK DAVALARINDA YETKÝLÝ MAHKEME

Madde 49 - Tasarýmdan doðan haklarý tecavüze uðrayan tasarým hakký sahibi, mahkemeden özellikle aþaðýdaki taleplerde bulunabilir:

a) Fiilin tecavüz olup olmadýðýnýn tesbitini;

b) Tasarýmdan doðan haklara tecavüz fiillerinin durdurulmasý ve önlenmesi talebi;

c) Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararýn tazmini talebi;

d) Tasarýmdan doðan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunlarýn üretiminde doðrudan doðruya kullanýlan araçlara el konulmasý talebi;

e) Mümkün olduðu takdirde bu maddenin (d) bendi uyarýnca el konulan ürün ve araçlar üzerinde kendisine mülkiyet hakkýnýn tanýnmasý talebi; Bu durumda, söz konusu ürünlerin deðeri, tazminat miktarýndan düþülür. Bu deðer, kabul edilen tazminatý aþtýðý zaman, tasarým belgesi sahibinin fazlayý karþý tarafa ödemesi gerekir.

f) Tasarýmdan doðan haklara tecavüzün devamýný önlemek üzere tedbirlerin alýnmasý, özellikle bu maddenin (d) bendine göre el konulan ürünlerin ve araçlarýn þekillerinin deðiþtirilmesi veya tasarýmdan doðan haklara tecavüzün önlenmesi için, kaçýnýlmaz ise, imhasý talebi;

g) Tasarýmdan doðan haklara tecavüz eden kiþi aleyhine verilen mahkeme kararýnýn, masraflarý tecavüz eden tarafýndan karþýlanarak, ilgililere teblið edilmesi ve kamuya ilan yoluyla duyurulmasý talebi.

Tedbirler konusunda mahkeme Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun ihtiyati tedbirler hakkýndaki hükümlerine göre karar verir.

Tasarým hakký sahibi tarafýndan, üçüncü kiþiler aleyhine açýlacak hukuk davalarýnda yetkili mahkeme, davacýnýn ikametgahýnýn olduðu veya fiilin iþlendiði veya tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüðü yerdeki mahkemedir.

Davacýnýn Türkiye Cumhuriyeti uyruðunda olmamasý halinde, yetkili mahkeme, sicilde kayýtlý vekilin iþ yerinin bulunduðu yerdeki ve eðer vekillik kaydý silinmiþ ise, Enstitü merkezinin bulunduðu yerdeki mahkemedir.

Üçüncü kiþiler tarafýndan tasarým baþvurusu veya tasarým belgesi sahibi aleyhine açýlacak davalarda yetkili mahkeme, davalýnýn ikametgahýnýn bulunduðu yerdeki mahkemedir. Tasarým baþvurusu veya tasarým belgesi sahibinin Türkiye'de ikamet etmemesi halinde, bu maddenin üçüncü fýkrasý hükmü uygulanýr.

Birden fazla mahkemenin yetkili olduðu durumda, yetkili mahkeme, ilk davanýn açýldýðý mahkemedir.

TAZMÝNAT

Madde 50 - 48 inci Maddede sayýlan fiilleri iþleyen kusurlu kiþiler Tasarým hakký sahibinin zararýný tazmin etmekle yükümlüdür.

TECAVÜZÜ KANITLAYAN BELGELER

Madde 51 - Tasarým hakký sahibi, tasarýmýn kendi izni olmaksýzýn kullanýlmasý sonucunda uðramýþ olduðu zarar miktarýnýn belirlenmesi için tazminat yükümlüsünden tasarýmýn kullanýlmasý ile ilgili belgeleri vermesini talep eder.

YOKSUN KALINAN KAZANÇ

Madde 52 - Tasarým hakký sahibinin uðradýðý zarar, sadece fiili kaybýn deðerini deðil, ayrýca Tasarýmdan doðan haklara tecavüz dolayýsýyla yoksun kalýnan kazancý da kapsar.

Yoksun kalýnan kazanç, zarar gören tasarým hakký sahibinin seçimine baðlý olarak, aþaðýdaki deðerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir.

a) Tasarýmdan doðan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasaydý, Tasarým hakký sahibinin Tasarýmý kullanmasý ile elde edebileceði muhtemel gelire göre,

b) Tasarýmdan doðan hakka tecavüz edenin, tasarýmý kullanmakla elde ettiði kazanca göre,

c) Tasarýmdan doðan hakka tecavüz edenin, tasarýmý bir lisans anlaþmasý ile hukuka uygun þekilde kullanmýþ olmasý halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre.

Yoksun kalýnan kazancýn hesaplanmasýnda, özellikle tasarýmýn ekonomik önemi, tasarýmdan doðan haklara tecavüz edildiði anda geçerlilik süresi ve tecavüz sýrasýnda tasarýma iliþkin lisanslarýn sayýsý ve çeþidi gibi etkenler göz önünde tutulur.

YOKSUN KALINAN KAZANCIN ARTIRIMI

Madde 53 - Tasarým hakký üzerinde tasarruf yetkisi olan kiþi, yoksun kalýnan kazancýn hesaplanmasýnda, 52 nci maddede belirtilen deðerlendirme usullerinden birini seçmiþse; mahkeme, ürünün üretilmesi için tasarýmýn ekonomik bakýmdan önemli bir katkýsýnýn bulunduðu kanaatýna vardýðý takdirde, kazancýn hesaplanmasýnda makul bir payýn daha eklenmesine karar verir.

Tasarýmýn, ilgili ürüne ekonomik bakýmdan önemli bir katkýsýnýn olduðunun kabul edilebilmesi için, ilgili ürüne olan talebin oluþmasýnda tasarým konusunun belirleyici etken olduðunun anlaþýlmýþ olmasý gerekir.

TASARIMIN ÝTÝBARI

Madde 54 - Tasarýmdan doðan haklara tecavüz eden tarafýndan, tasarýmýn kötü þekilde üretimi veya uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda, tasarýmýn itibarý zarara uðrarsa, tasarým hakký sahibi, bu nedenle, ayrýca tazminat isteyebilir.

TAZMÝNATIN ÝNDÝRÝLMESÝ

Madde 55 - Tasarým hakký sahibine ödenecek tazminat, tasarým belgesi sahibinin diðer kiþilerden tasarýmýn baþka bir þekilde kullanýlmasýndan dolayý aldýðý bedelden daha fazla ise, tazminat bu bedel dikkate alýnarak ve bu bedele uygun olarak tesbit edilerek bedelden indirilir.

TAZMÝNAT ÝSTENMEYECEK KÝÞÝLER

Madde 56 - Tasarým hakký sahibi; sebep olduðu zarardan dolayý, tasarým hakký sahibine tazminat ödemiþ olan kiþi tarafýndan, el konulmamasý nedeniyle piyasaya sürülmüþ ürünleri kullanan kiþilere karþý, Kanun Hükmünde Kararnamenin bu bölümünde yer alan davalarý açamaz.

Bu kiþilerin kötü niyetli, olmalarý halinde bu hüküm tatbik edilmez.

ZAMANAÞIMI

Madde 57 - Tasarýmdan doðan haklara tecavüzden doðan, özel hukuka iliþkin taleplerde, zamanaþýmý süresi için, Borçlar Kanunu'nun, zaman aþýmýna iliþkin hükümleri uygulanýr.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ÝHTÝSAS MAHKEMELERÝ

GÖREVLÝ VE YETKÝLÝ MAHKEME

Madde 58 - (Deðiþik madde: 22/06/2004 - 5194 S.K./8. md.) *1*

Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen davalarda, görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir. Bu mahkemeler tek hakimli olarak görev yaparlar. Asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendirileceði ve bu mahkemelerin yargý çevresini, Adalet Bakanlýðýnýn teklifi üzerine Hakimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu belirler.

Enstitünün bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre aldýðý bütün kararlara karþý açýlacak davalarda ve Enstitünün kararlarýndan zarar gören üçüncü kiþilerin Enstitü aleyhine açacaklarý davalarda görevli ve yetkili mahkeme, bu maddenin birinci fýkrasýnda belirtilen mahkemelerden Ankara ihtisas mahkemeleridir.

HÜKMÜN ÝLANI

Madde 59 - Dava sonucunda haklý çýkan taraf, haklý bir sebebin veya menfaatýnýn bulunmasý halinde, masraflarý karþý tarafa ait olmak üzere, kesinleþmiþ kararýn günlük gazete, radyo, televizyon veya benzeri vasýtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesini talep etmek hakkýna sahiptir.

Ýlanýn þekli ve kapsamý kararda tesbit edilir. Ýlan hakký, kararýn kesinleþmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düþer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: ÖZEL HÜKÜMLER

LÝSANS ALANIN DAVA AÇMASI VE ÞARTLARI

Madde 60 - Aksi sözleþmede kararlaþtýrýlmamýþsa, inhisari lisansa sahip olan kiþi, üçüncü bir kiþi tarafýndan tasarým hakký sahibinin tasarýmdan doðan haklarýna, tecavüz edilmesi durumunda, tasarým hakký sahibinin bu Kanun Hükmünde Kararname uyarýnca açabileceði davalarý, kendi adýna açar. Ýnhisari olmayan lisans sahibi olanlarýn, dava açma haklarý yoktur.

Bu maddenin birinci fýkrasý hükümlerine göre, tasarýmdan doðan haklara tecavüz dolayýsýyla dava açma hakký olmayan bir lisans alan, noter vasýtasýyla yapacaðý bir bildirimle, gereken davayý açmasýný tasarým hakký sahibinden ister.

Tasarým hakký sahibinin, bu maddenin ikinci fýkrasýnda belirtilen talebi, kabul etmemesi veya bildirimin alýndýðý tarihten itibaren, üç ay içinde, gerekli davanýn açýlmamasý halinde, lisans alan yaptýðý bildirimi de ekleyerek, kendi adýna dava açabilir.

Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karþýsýnda ve söz konusu sürenin geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep eder.

Bu maddenin üçüncü fýkrasý hükmüne göre dava açan lisans alanýn, dava açtýðýný tasarým belgesi sahibine bildirmesi gerekir.

TASARIMDAN DOÐAN HAKLARA TECAVÜZÜN MEVCUT OLMADIÐI HAKKINDA DAVA VE ÞARTLARI

Madde 61 - Menfaatý olan herkes, tasarým hakký sahibine karþý dava açarak, fiillerinin tasarýmdan doðan haklara tecavüz teþkil etmediðine karar verilmesini talep eder.

Bu maddenin birinci fýkrasýnda belirtilen davanýn açýlmasýndan önce, kendisinin Türkiye'de giriþtiði veya giriþeceði sýnai faaliyeti veya bu amaçla yapmýþ olduðu ciddi ve fiili giriþimlerin tasarýmdan doðan haklara tecavüz teþkil edip etmediði hakkýnda, tasarým hakký sahibinden görüþlerini bildirmesini noter aracýlýðý ile talep eder.

Bu talebin tasarým hakký sahibine tebliðinden itibaren bir ay içinde tasarým hakký sahibinin cevap vermemesi veya verilen cevabýn menfaat sahibi kiþi tarafýndan kabul edilmemesi halinde, menfaat sahibi bu maddenin birinci fýkrasýna göre dava açabilir.

Bu maddenin birinci fýkrasýnda belirtilen dava, tasarýmdan doðan haklara tecavüzden dolayý kendisine karþý dava açýlmýþ bir kiþi tarafýndan açýlamaz.

Dava, tasarým üzerinde hak sahibi bulunan ve Tasarým Sicili'ne kayýt edilmiþ olan, bütün hak sahiplerine teblið edilir.

Bu maddede belirtilen dava, tasarým belgesinin hükümsüzlüðü davasýyla birlikte de açýlýr.

DELÝLLERÝN TESBÝTÝ *1*

Madde 62 - Tasarýmdan doðan haklarý ileri sürmeye yetkili olan kiþi, bu haklara tecavüz sayýlabilecek olaylarýn tesbitini mahkemeden ister.

ÝHTÝYATÝ TEDBÝR TALEBÝ

Madde 63 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen türde dava açan veya açacak olan kiþiler, davanýn etkinliðini temin etmek üzere ihtiyati tedbire karar verilmesini talep edebilir.

Ýhtiyati tedbir talebi, dava açýlmadan önce veya dava ile birlikte veya daha sonra yapýlýr. Ýhtiyati tedbir talebi, davadan ayrý olarak incelenir.

ÝHTÝYATÝ TEDBÝRÝN NÝTELÝÐÝ

Madde 64 - Ýhtiyati tedbirler, verilecek hükmün etkinliðini tamamen saðlayacak nitelikte olur ve özellikle aþaðýda belirtilen tedbirleri kapsar.

a) Davacýnýn tasarýmdan doðan haklarýna tecavüz teþkil eden fiillerin durdurulmasý,

b) Tasarýmdan doðan haklara tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen þeylere veya tasarým belgesi verilmiþ usulün icrasýnda kullanýlan vasýtalara, Türkiye sýnýrlarý içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dahil, bulunduklarý her yerde el konulmasý ve bunlarýn muhafazasý,

c) Herhangi bir zararýn tazmini bakýmýndan teminat verilmesi.

HUKUK USULÜ MUHAKEMELERÝ KANUNU HÜKÜMLERÝNÝN UYGULANMASI

Madde 65 - Tesbit talepleri ve ihtiyati tedbirlerle ilgili diðer hususlarda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanýr. *1*

GÜMRÜKLERDE EL KOYMA

Madde 66 - Aynýnýn üretilmesi hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluþturmasý nedeniyle cezayý gerektiren taklit mallara, ithalat veya ihracaat sýrasýnda hak sahibinin talebi üzerine, Gümrük Ýdareleri tarafýndan ihtiyati tedbir niteliðinde el konulur.

El koyma ile ilgili uygulama bu konuda çýkarýlacak mevzuatta düzenlenir.

Gümrük Ýdarelerindeki tedbir, el koyma kararýnýn tebliðinden itibaren on gün içinde esas hakkýnda ihtisas mahkemesinde dava açýlmaz veya mahkemeden tedbir niteliðinde karar alýnmazsa idarenin el koyma kararý ortadan kalkar.

YEDÝNCÝ KISIM: ÝÞLEM YETKÝSÝ OLAN KÝÞÝLER VE VEKÝLLER

ENSTÝTÜ NEZDÝNDE ÝÞLEM YAPMA YETKÝSÝ OLAN KÝÞÝLER

Madde 67 - Türk Patent Enstitüsü nezdinde tasarým iþlemleri için aþaðýdaki kiþiler iþlem yapabilir.

a) Baþvuruyu yapan gerçek veya tüzel kiþiler,

b) Yetkiyi haiz tasarým vekilleri, Tasarým vekilleri, 544 Sayýlý Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu maddesinde nitelikleri tanýmlanan ve Enstitü tarafýndan yapýlacak tasarým vekilliði sýnavýnda baþarý gösterip diðer koþullarý saðlayarak tasarým vekilleri siciline kayýt edilen kiþilerdir. Hem marka hem de patent vekilleri sicillerine kayýtlý olanlar tasarým vekili siciline sýnavsýz kayýt edilir.

Tüzel kiþiler, yetkili organlarý tarafýndan tayin edilen kiþi veya kiþilerce temsil edilir.

Ýkametgahý yurt dýþýnda bulunan kiþiler ancak tasarým vekilleri vasýtasýyla temsil edilir.

Vekil tayin edilmesi halinde, tüm iþlemler vekil vasýtasýyla yapýlýr. Vekile yapýlan tebligat asile yapýlmýþ sayýlýr.

SEKÝZÝNCÝ KISIM: ÜCRETLERÝN ÖDENMESÝ VE HUKUKÝ SONUÇLARI

ÜCRETLERÝN ÖDENME SÜRELERÝ VE SONUÇLARI

Madde 68 - Yönetmelikte öngörülen, tasarým baþvurusu ve tasarým tescili ile ilgili ücretler, baþvuru sahibi veya tasarým hakký sahibi veya vekili tarafýndan ödenir.

Yönetmelikte öngörülen ve ödenmesi gereken bütün ücretlerin ödenme zamaný, Enstitü tarafýndan baþvuru sahibi veya tasarým hakký sahibi veya vekiline önceden teblið edilir.

Yönetmelikte öngörülen süre içinde, bir iþlemle ilgili ücret ödenmemiþse, durumun Enstitü tarafýndan baþvuru sahibine bildirileceði tarihten itibaren iþlem hüküm ve sonuç doðurmamýþ sayýlýr.

Bir tasarýma belge verilmesi ile ilgili iþlemler için ödenmesi gereken ücretin, bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen süreler içinde, ödenmemesi halinde, tasarým baþvurusu geri çekilmiþ kabul edilir.

Geçici Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasý bakýmýndan, Ýhtisas Mahkemeleri kuruluncaya kadar, bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözü edilen davalar için, Asliye Ticaret ve Asliye Ceza Mahkemeleri'nin hangilerinin Ýhtisas Mahkemesi olarak görevlendirileceði ve bu mahkemelerin yargý çevresi Adalet Bakanlýðý'nýn teklifi üzerine Hakimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu tarafýndan belirlenir.

YÜRÜRLÜK

Madde 69 - Bu Kanun Hükmünde Kararname yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.

YÜRÜTME

Madde 70 - Bu Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.